Afyonkarahisar’da patates üreticileri, artan girdi maliyetleri nedeniyle üretimde ayakta kalmakta zorlanıyor. Patates üreticisi Lütfi Ardıç, bir litre mazot alabilmek için yaklaşık 14 ila 15 kilo patates satmak zorunda kaldığını söyleyerek çiftçinin "bitme noktasına" geldiğini ifade etti.
Ardıç, patatesin kilosunun 5 lira seviyesinde olduğunu, buna karşın mazotun litre fiyatının 65 ila 70 lira bandına çıktığını anlattı. Gübre ve ilaç maliyetlerinin de üreticinin yükünü ağırlaştırdığını belirten Ardıç, bir ton patatesin 5 bin lira, bir ton gübrenin ise 30 bin lira olduğunu söyledi.
Öne çıkanlar
- Afyonkarahisar’da patates üreticileri yüksek maliyetlerden şikâyet ediyor.
- Lütfi Ardıç, mazot almak için 14 ila 15 kilo patates satmak gerektiğini söyledi.
- Gübre, ilaç ve mazot fiyatlarının üretimi zorlaştırdığı aktarılıyor.
- Borçlarını ödeyemeyen bazı üreticilerin ekipmanlarını ve arazilerini elden çıkarmaya çalıştığı belirtiliyor.
- Köyden ayrılan üreticilerin sayısının arttığı ifade ediliyor.
Borçlar ekipmanı ve araziyi de vurdu
Üretici Ardıç, patatesi çoğu zaman çek karşılığı sattıklarını, bu çeklerin vadeli olduğu için nakit akışının bozulduğunu anlattı. Aldıkları çekleri daha sonra ilaç ve gübre aldıkları yerlere verdiklerini, buna rağmen borçların kapanmadığını söyledi.
Ardıç’a göre bu tablo, traktör ve ekipman satışına kadar uzanıyor. Borçlarını ödeyemeyen üreticilerin malzemelerine bankalar tarafından el konulduğunu ya da üreticilerin bunları satmak zorunda kaldığını ifade etti.
Köylerde üretim daralıyor
Ardıç, patates ekiyet üreticilerin 2025 ve 2026 sezonlarında da zarar ettiğini, köyde zarar edenlerin oranının en az yüzde 80’e ulaştığını söyledi. Elektrik aboneliklerinin iptal edildiğini, kuyuların kapatıldığını ve büyük traktör ihtiyacının arttığını da dile getirdi.
Her hanede ortalama iki traktör bulunurken şimdi bazı evlerde bir traktörün bile kalmadığını belirten Ardıç, boş arazilerin arttığını aktardı. Patates, arpa ve buğdaydan zarar eden çok sayıda kişinin köyü terk ettiğini söyledi.
Bağlam: Afyonkarahisar, patates üretimiyle öne çıkan illerden biri olarak biliniyor. Ancak üreticilerin anlattığı bu maliyet baskısı, tarımsal üretimde borçlanma ve küçülme riskini yeniden gündeme taşıyor.
Üretici ne istiyor?
Ardıç’ın anlattıkları, tarladaki verimden çok masrafın konuşulduğu bir döneme işaret ediyor. Çiftçi, üretim devam etse bile kazancın maliyetleri karşılamaya yetmediğini, bu yüzden birçok kişinin tarladan çekilmek zorunda kaldığını söylüyor.
Üreticinin aktardığı tabloya göre, masraf kalemleri düşmedikçe patates üretimindeki sıkışma daha da derinleşebilir. Köylerdeki boşalan araziler ve el değiştiren ekipmanlar da bu baskının en somut sonucu olarak öne çıkıyor.