NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'nı imzalamasının ardından iki ülke arasındaki uzay iş birliğinin yeni bir aşamaya taşınmasını beklediklerini söyledi.
Anderson, Antalya'daki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi sırasında Türkiye'nin uzay programını değerlendirdi. Uluslararası Uzay Federasyonu tarafından düzenlenen kongre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansının ve SAHA İstanbul'un desteğiyle gerçekleştiriliyor.
Artemis Anlaşmaları ve Ay üssü çalışmaları
Türkiye'nin yakın zamanda Artemis Anlaşmaları'na katıldığını belirten Anderson, anlaşmaya 76 ülkenin dahil olduğunu söyledi. Türkiye'nin diğer katılımcılarla birlikte Ay'da kurulması planlanan üs çalışmalarına katkı sunabileceğini ifade etti.
Anderson, bu iş birliğinin Türk mühendisler, bilim insanları ve muhtemel astronotların yanı sıra Ay üssünün kurulmasına katkı sağlayabilecek teknolojiler açısından da fırsat oluşturabileceğini kaydetti. NASA yöneticisi, Türkiye için uzayın ulusal öncelik haline geldiğini ve Artemis Anlaşmaları'nın bu durumu açık biçimde gösterdiğini belirtti.
Uzay faaliyetlerinde sivil ve güvenlik ayrımı
ABD'nin uzaya silah yerleştirmesiyle ilgili geçen ay yapılan açıklamayı da değerlendiren Anderson, ABD'nin uzay faaliyetlerinin üç alanında lider olduğunu söyledi. NASA'nın barışçıl uzay araştırmaları yürüttüğünü, ulusal güvenlik boyutunun ise ABD Uzay Kuvvetleri ve ABD Uzay Komutanlığı tarafından ele alındığını belirtti.
Anderson, bu ayrımın NASA'nın diğer devlet kurumlarıyla ortaklıklar kurarken dikkate aldığı temel fark olduğunu ifade etti.
Ay ve Mars hedefleri
Çin'in ABD'den önce Ay'a insan indirme ihtimaline ilişkin değerlendirmesinde Anderson, ABD'nin 1960'lı ve 1970'li yıllarda uzay yarışını kazandığını hatırlattı. Günümüzdeki süreci "Uzay Yarışı 2.0" olarak nitelendiren Anderson, bunun sivil ve bilimsel keşiflere odaklanan bir rekabet olduğunu söyledi.
Anderson, NASA'nın Artemis döneminde Ay yüzeyinde uzun süreli varlık oluşturmayı, bir Ay üssü kurmayı ve Ay'ın yüzeyi hakkında daha fazla bilgi edinmeyi hedeflediğini belirtti. Daha sonraki aşamanın ise Mars'a ve ötesine ilerlemek olduğunu kaydetti.
Uluslararası Uzay İstasyonu için güvenli yörüngeden çıkarma planı
Uluslararası Uzay İstasyonu'nun faaliyetlerinin sona ermesine ilişkin konuşan Anderson, NASA'nın alçak Dünya yörüngesindeki kesintisiz varlığının yaklaşık 26 yıldır sürdüğünü söyledi.
NASA'nın, istasyonun kullanım ömrü sona erdiğinde güvenli biçimde Dünya'ya indirilmesini sağlayacak bir şirketle anlaşma imzaladığını belirten Anderson, bunun istasyonun yörüngeden çıkarılması için uygulanacağını ifade etti.
Yapay zekâ ve uzay çalışmaları
Yapay zekâya uzayda özerklik verilmesi konusundaki görüşü sorulan Anderson, bu konuda endişe edilmemesi gerektiğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump'ın süper zekâ alanında dünyanın önde gelen uzmanlarını bir araya getirerek konuyu ele aldığını belirten Anderson, sürecin ABD'nin liderliğinde ve doğru biçimde yürütülebileceğini ifade etti.
Anderson, Türkiye'nin büyüyen uluslararası uzay topluluğundaki rolü ve NASA ile iş birliği ihtimali konusunda Türkiye'nin uzay alanındaki geleceğinden heyecan duyduğunu söyledi.