Suudi Arabistan, ikinci ulusal havayolu şirketi Riyad Air’i uzun süren gecikmelerin ardından hizmete aldı. Londra’ya giden Boeing 787 Dreamliner uçağı, Riyad’da yerel saatle 02. 30’da havalanarak şirketin ilk seferini başlattı.
Bu adım, Suudi Arabistan’ın petrol gelirine bağımlılığı azaltmayı hedefleyen ekonomik dönüşüm planının önemli parçalarından biri olarak görülüyor. Riyad Air, başkenti Dubai ile yarışabilecek küresel bir havacılık merkezi haline getirme hedefiyle kuruldu.
Gecikmeler Boeing teslimatlarına takıldı
Havayolunun lansmanı ilk olarak 2025 için planlanmıştı. Ancak Boeing’den gelen uçak teslimatlarındaki gecikmeler proje takvimini geriye itti.
Boeing, son yıllarda üretim ve güvenlik sorunları nedeniyle de baskı altında kalmıştı. Bu durum, Riyad Air’in uçuşa başlamasını daha da geciktiren etkenlerden biri oldu.
Bölgesel gerilimlere rağmen başlangıç
İlk uçuş, Orta Doğu savaşının yol açtığı ekonomik belirsizlik ve Körfez havayolları arasındaki yoğun rekabet sürerken yapıldı. İran’ın Körfez hedeflerine, havalimanları da dahil olmak üzere, çok sayıda drone ve füze saldırısı düzenlemesi bölgedeki hava taşımacılığına ilişkin kaygıları artırmıştı.
Riyad Air Üst Yöneticisi Tony Douglas, ilk seferin dört yıllık hazırlığın sonucu olduğunu söyledi. Douglas, Riyad’ın bu dönemde coğrafi konumu sayesinde saldırılardan görece daha az etkilendiğini de ifade etti.
Douglas, "Lüksü, zarafeti ve inceliği yeniden geri getirmek istiyoruz" dedi. İlk uçuşun ardından yaptığı değerlendirmede ise inişli çıkışlı bir sürecin sonunda hedefe ulaşıldığını söyledi.
Vision 2030’un havacılık ayağı
Riyad Air, Suudi Arabistan’ın fiili lideri Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Vision 2030 ekonomik reformları kapsamında kurulan projelerden biri olarak öne çıkıyor. Şirket, ülkenin ana yatırım fonu olan 900 milyar dolarlık Kamu Yatırım Fonu’na ait.
Havayolu, başlangıçta 132 Boeing 787 Dreamliner siparişi verdi. Geçen yıl da 25 Airbus A350-1000 için anlaşma imzaladı ve 50 uçaklık ek alım seçeneği aldı.
Şirket yönetimi, önümüzdeki beş yıl içinde 100’den fazla uluslararası şehre bağlantı kurmayı hedefliyor. Kamu Yatırım Fonu Başkanı ve Riyad Air Yönetim Kurulu Başkanı Yasir el-Rumeyyan ise bu başlangıcı ülke için tarihi bir an olarak niteledi ve projenin 200 bin doğrudan ve dolaylı istihdam yaratacağını söyledi.
Riyad’ın havacılık yarışındaki hedefi
Suudi Arabistan, Riyad’da yıllık 120 milyon yolcu kapasitesine sahip yeni bir havalimanı inşa ediyor. Mevcut King Khalid Uluslararası Havalimanı’nın kapasitesi 53 milyon yolcu seviyesinde bulunuyor.
Ülke, 2030 Dünya Fuarı ve 2034 FIFA Dünya Kupası’na ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, her yıl Mekke’yi ziyaret eden milyonlarca hacı ve umreci de taşıma hedeflerinin merkezinde yer alıyor. Suudi yetkililer, yıllık hava trafiğini 2030’a kadar 330 milyon yolcuya çıkarmayı amaçlıyor.
Öte yandan bazı analistler, Dubai merkezli Emirates, Katar Havayolları ve Etihad gibi güçlü rakiplerin bulunduğu bölgede bu hedeflerin zorluğuna dikkat çekiyor. Buna karşın Suudi Arabistan’ın yaklaşık 35 milyon kişilik iç pazarı, Körfez’deki rakiplerine göre önemli bir avantaj olarak görülüyor.