Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesiyle petrol fiyatları yüksek seyrini korurken, tahvil faizlerindeki artış küresel piyasalarda risk iştahını zayıflattı. Yatırımcılar, önde gelen merkez bankalarının faiz kararları öncesinde enerji maliyetleri ve enflasyon görünümüne odaklandı.
Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesi, petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,7 yükselerek 107,4 dolar seviyesinde işlem gördü.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonun kalıcı olabileceği endişelerini güçlendirdi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,03 ile Temmuz 2007'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Fed kararı öncesinde dolar güçlendi
ABD Merkez Bankasının enflasyonla mücadele kapsamında para politikasını sıkılaştıracağı beklentisi tahvil piyasasında satış baskısını artırdı. İki gün sürecek faiz kararı toplantısı başladı ve para piyasalarındaki fiyatlamalarda faiz artışına kesin gözüyle bakıldı.
Fed, son faiz artışını Temmuz 2023'te gerçekleştirmişti. Faiz artışı beklentileriyle dolar endeksi yüzde 0,1 yükselerek 99,6 seviyesine çıktı. Dolar, petrol ve tahvil faizlerindeki artışa rağmen altının ons fiyatı da yüzde 0,1 yükselerek 4 bin 305 dolara ulaştı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile çatışmaların sona ermesi halinde petrol fiyatlarının düşeceğini söyledi. Trump ayrıca yapay zeka teknolojisinin kontrolden çıkacağı yönündeki değerlendirmeleri "hastalıklı bir komplo" olarak niteledi.
Yapay zeka hisselerinde düşüş
Yapay zeka alanındaki teknoloji geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması yönündeki çağrılar, ABD ile Çin arasındaki rekabetin de etkisiyle piyasa gündeminde öne çıktı. Microsoft, yapay zeka güvenliği tartışmaları sürerken gelecekte geliştireceği modellerin davranışlarını sınırlamaya yönelik bir kurallar taslağı yayımladı.
New York borsasında haftanın ilk işlem günü düşüşle tamamlandı. Nvidia hisseleri yüzde 3,4, AMD hisseleri yüzde 4,4, Broadcom hisseleri yüzde 4,8, Intel hisseleri yüzde 5,6 ve Marvell Technology hisseleri yüzde 7,3 değer kaybetti.
Dow Jones endeksi yüzde 0,29, S&P 500 endeksi yüzde 0,48 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,56 geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar da güne negatif başladı.
Avrupa ve Asya piyasaları da geriledi
Avrupa borsalarında İngiltere hariç negatif seyir izlendi. Petrol fiyatlarındaki yükselişin risk iştahını baskılaması ve teknoloji hisselerindeki düşüşün hızlanmasıyla ASML hisseleri yüzde 6,1, Infineon Technologies hisseleri yüzde 7,7 geriledi.
İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 1,68, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,76 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,50 değer kaybetti. İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,44 yükseldi. Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,55 ile 2009'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, enerji fiyatlarındaki yükselişin endişe verici olduğu uyarısında bulundu. Bakır fiyatlarındaki düşüş madencilik hisselerini baskılarken, yüksek petrol fiyatları enerji şirketlerinin hisselerini destekledi.
Asya borsalarında da negatif seyir görüldü. Çin'de ağustos ayı perakende satışları yıllık yüzde 0,4 arttı ancak beklentileri karşılayamadı; sabit sermaye yatırımları yüzde 7,2 azaldı. İşsizlik oranı yüzde 5,3 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşirken sanayi üretimi yüzde 5,2 arttı.
Bu verilerin ardından Çin ekonomisine yönelik endişeler sürerken, Pekin yönetimi üzerindeki mali destek baskısının artabileceği değerlendirildi. Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yeniden yüzde 3 seviyesinin üzerine çıktı.
Kapanışa yakın Kospi yüzde 0,6, Hang Seng yüzde 0,2, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Nikkei 225 yüzde 0,1 geriledi.
Borsa İstanbul yüzde 1,60 düştü
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi önceki günü yüzde 1,60 değer kaybederek 14. 235,83 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
Dolar/TL önceki günü yüzde 0,2 artışla 48,6170 seviyesinde tamamladı. Kur, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,6373'ten işlem gördü.
Yurt içinde bütçe dengesi, yurt dışında ise İngiltere işsizlik oranı, Avro Bölgesi dış ticaret dengesi ve ABD New York Fed imalat sanayi endeksi takip edilecek. Teknik değerlendirmelerde BIST 100 için 14. 100 ve 14. 000 puan destek, 14. 300 ve 14. 400 puan direnç seviyeleri olarak öne çıktı.
ABD, Rusya'nın VTB Bank'ını yaptırım listesine ekledi
ABD Hazine Bakanlığı, İran'a yönelik "ekonomik dışlama operasyonu" kapsamında, yaptırımlardan kaçmasına yardım ettiği iddiasıyla Rusya'nın önde gelen finans kuruluşlarından VTB Bank'ı yaptırım listesine aldı.
