Arnavutluk’un Adriyatik kıyısında, Jared Kushner ile Ivanka Trump’a bağlantılı lüks bir geliştirme projesi büyüyen protestoların odağına yerleşti. Başkent Tiran’da düzenlenen gösterilerde çevresel etkiler ve şeffaflık eksikliği endişesi öne çıktı.
Hükümet, eski komünist dönemden kalan bu kıyı hattındaki yatırımın ülke için dönüştürücü olacağını savunuyor. Yetkililere göre proje, Arnavutluk’un üst сегмент turizme açılma hedefiyle ve Avrupa Birliği üyeliği süreciyle uyumlu.
Proje kıyı şeridini ve bir adayı kapsıyor
Planlanan yatırım iki ana bölümden oluşuyor. Bunlardan biri, yaban hayatı koruma alanı olan Narta Lagünü çevresindeki kıyı geliştirme sahası. Diğeri ise yakınlardaki, eski bir askeri üs olarak kullanılan ve yerleşimin bulunmadığı Sazan Adası’ndaki daha küçük resort projesi.
Projede oteller, daireler, villalar ve bir marina inşa edilmesi planlanıyor. İşin, Kushner ve Trump ailesiyle bağlantılı olduğu belirtilen bir yatırımla ilişkili olduğu aktarılıyor.
Ivanka Trump: Siteyi tesadüfen bulduk
Ivanka Trump, bu hafta ABD’li podcast yayıncısı David Senra ile yaptığı söyleşide, alanı bir arkadaşlarının teknesinde bulduklarını söyledi. Denize girdikten sonra adaya yüzdüklerini, ardından yalınayak tepeye çıktıklarını ve manzaradan etkilendiklerini anlattı.
Onun anlatımına göre aile, bölgeyi planlı bir inceleme sırasında değil, denizdeki bir mola sırasında keşfetti.
Çevrecilerin kaygısı büyüyor
Protestocular, Arnavutluk’un uzun süre kapalı kaldığı için büyük ölçüde bakir kalan kıyı şeridinin güçlü yatırımcıların eline geçmesinden endişe ediyor. Gösterilerde, göçmen kuş türlerinden biri olan koruma altındaki pembe flamingoların karton maketleri de taşındı.
Çevre grupları, projenin Avrupa’nın farklı yerlerinden gelen kuruluşlarla birlikte eleştirildiğini ve uzun süredir koruma altında olan yaşam alanlarının geri döndürülemez biçimde zarar görebileceğini savunuyor.
Görsellerde, gösteri sırasında bir aktivistin özel güvenlik görevlisi tarafından sürüklendiği de yer aldı. Bu görüntü kamuoyundaki tepkiyi daha da artırdı.
İnşaat ekipmanları alana girdi
Mayıs sonundan bu yana ekskavatörler ve başka ağır iş makinelerinin sahaya girdiği, erişim yolları açtığı, kum zeminde kazı yaptığı, çam ağaçları arasındaki alanı temizlediği ve çevre çiti kurduğu bildirildi.
Bu çalışmalar, korunan doğal alanın kaderiyle ilgili tartışmayı daha da alevlendirdi.
Soruşturma ve mülkiyet tartışması
Arnavutluk’un devlet yolsuzlukla mücadele kurumu projeyle bağlantılı bir soruşturma açıldığını doğruladı, ancak ayrıntı paylaşmadı. Hükümet, proje için ayrılan arazinin özel mülkiyet olduğunu söylüyor.
Buna karşın, özelleştirme sürecinin nasıl işlediğine dair itirazlar da gündeme geliyor. Bu tür uyuşmazlıklar ülkede sık görülen hukuk tartışmaları arasında yer alıyor.
Başbakan Rama projeye sahip çıkıyor
Uzun süredir görevde olan Sosyalist Başbakan Edi Rama, yatırımı desteklediğini açıkça dile getiriyor. Rama, Arnavutluk’un böyle sıra dışı bir projeden çekinmemesi gerektiğini söyledi ve 4 milyar avroluk yatırımın ülkeye özel ortaklıklar getirdiğini savundu.
Rama ayrıca, kendisi görevde olduğu sürece bu yatırımın durdurulma ihtimali olmadığını ifade etti.
Sırbistan’daki dosya hatırlatılıyor
Arnavutluk’taki girişim, Sırbistan’da benzer bir yatırım etrafında yaşanan gelişmeleri de yeniden gündeme taşıdı. Kasım ayında Sırbistan parlamentosu, başkent Belgrad’daki lüks kompleks için özel bir yasa çıkarmıştı.
Ertesi ay savcılık, aralarında bir hükümet bakanının da bulunduğu dört kişiyi görevi kötüye kullanma ve belge sahteciliğiyle suçladı. Soruşturmanın odağındaki bu süreçte, Kushner’e bağlı yatırım şirketinin planlanan projeden daha sonra çekildiği belirtildi.
Arnavutluk’taki proje ise şimdi hem çevresel kaygılar hem de büyük sermayeli yatırımların kıyı şeridindeki etkisi üzerinden tartışılıyor. Protestoların büyümesi, yatırımın ülkenin turizm hedefleriyle doğa koruma arasındaki gerilimi daha görünür hale getirdi.
