Rusya ile Çin arasındaki stratejik yakınlaşma sürerken Rus medyasında Pekin'e yönelik eleştiriler yükseliyor. Gazeteler, Çinli şirketlerin Ukrayna'ya insansız hava aracı (İHA) parçaları sattığını ve Kiev'in İHA montajı ile modernizasyonuna yardım ettiğini öne sürüyor.
Ukrayna'ya ait İHA'ların Rus petrol rafinerilerini vurması ve ülkede ciddi bir akaryakıt krizine yol açması, Pekin'e yönelik eleştirileri artırdı. Rus gazetelerindeki çok sayıda makale, bu saldırıların Rusya'ya "zarar verici" darbeler olduğunu vurguladı.
Çin hem satıcı hem kurtarıcı mı?
Tsargrad sitesinde yayımlanan bir haberde, Çin araştırmaları uzmanı Nikolay Vavilov, ülkedeki akaryakıt krizinin derinleşmesinin "ortağımızın" Kiev ile aktif işbirliğini sürdürdüğünü gösterdiğini söyledi. Vavilov, Çin'in temmuz ayının kalan kısmı için petrol ürünleri ihracatındaki kısıtlamaları kaldırdığını ve özel bir petrokimya rafinerisinin tedarike devam etmesine izin verdiğini belirtti. Bu yakıtın bir kısmının Rusya'ya, özellikle Sibirya ve Uzak Doğu'ya gönderilmesi ihtimali bulunuyor.
Vavilov, Ukrayna ordusunun Çin bileşenli İHA'larla Rusya'nın yakıt sistemine ciddi zarar verdiğini, şimdi ise Pekin'in Ruslara yakıt sattığını ifade etti. Uzmana göre "dost" çatışmanın her iki tarafından da fayda sağlıyor ve bu durum "dostluk" olarak nitelendirilemez.
Hedef kâr maksimizasyonu
Khibiny sitesi, Çinli İHA ve bileşen üreticilerinin hem Rus hem Ukraynalı müşterilerden kâr elde etmek için karmaşık bir lojistik sistem geliştirdiğini yazdı. Siteye göre şirketler hiçbir çatışmada taraf tutmuyor, yalnızca kârı maksimize etmeye odaklanıyor.
Site, Çinli satış temsilcilerinin davranışlarının bazen ironik göründüğünü, yıllardır Ukraynalı ve Rus müşterilere ustalıkla "ticaret" yaparak çoğu zaman aynı ürünü sattıklarını belirtti. Çin iş dünyasının siyasetten tamamen uzak olduğu, girişimcilerin tarafsızlığını koruduğu ve üst düzey liderliğin resmi olarak Rusya'ya destek açıklamasına rağmen şirketlerin bu şekilde çalışmasına izin verdiği kaydedildi.
NATO'ya da tedarik
Rus askeri uzman Dmitri Konanyhin, SM News sitesine yaptığı değerlendirmede Çin'in yalnızca Ukrayna güçlerine değil, NATO ülkelerine de İHA tedarik ettiğini söyledi. Bu tedariklerin Ukrayna'nın askeri kabiliyetlerini güçlendirdiği gibi NATO ülkelerinin savunma kapasitesini de artırdığını ve Avrupa bölgesinde gerilimi tırmandırdığını öne sürdü.
Konanyhin, Ukrayna güçlerinin Batı'dan neredeyse sınırsız kamikaze İHA tedariki aldığını, Batı'nın ise bu İHA'ların bileşenlerini Çin'den satın aldığını iddia etti. Uzmana göre Çin'in taktiği, yüksek talep gören bileşenlerin satışından kâr ederken aynı zamanda Rusya'nın bu alandaki hakimiyetini korumak.
Aynı fabrikalardan alım
Gazeta gazetesi, Ukraynalı yetkililerin açıklamalarına dayandırdığı haberinde Ukraynalı ve Rus şirketlerin İHA bileşenlerini çoğu zaman Çin'deki aynı fabrikalardan satın aldığını yazdı. Yazar Anton Degtyaryov'un makalesine göre Çinli yetkililer, Ukraynalı ve Rus alıcıların satın alma zamanlarının çakışmaması için üretim programlarına sıkı şekilde uyuyor.
Degtyaryov, Ukrayna'nın Çin'den ithal bileşen kullanmadan İHA üretebileceğini ancak Çin bileşenlerinin hâlâ çok daha ucuz olması nedeniyle Kiev'in yakın gelecekte bunu yapmasının "muhtemel olmadığını" belirtti. Ukraynalı yetkililer ise Çin'in Kiev'e yönelik "dostane olmayan" politikası nedeniyle, tedarik kesintisine karşı mümkün olduğunca az Çin bileşeniyle İHA üretmenin önemli olduğunu düşünüyor.
