Fransız Le Monde gazetesinin haberine göre, Rusya'nın "Alabuga Start" adlı programı, Afrika ve Asya ülkelerinin ardından Latin Amerika'dan genç kadınları da hedef alarak genişliyor. Program, turizm ve lojistik gibi alanlarda eğitim ve iş fırsatı vaadiyle kadınları Rusya'ya çekiyor.
Ancak gazetenin araştırması, bu kadınların bir kısmının Tataristan Cumhuriyeti'ndeki Alabuga şehrinde bulunan tesislerde, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşında kullandığı İran yapımı Şahid insansız hava araçlarının (İHA) montajında çalıştırıldığını ortaya koyuyor. Bu İHA'lar Rusya'da "Geran-2" ve "Geran-3" adlarıyla yerli olarak geliştiriliyor.
İşgücü açığı ve yaptırımların etkisi
Le Monde'a göre, Alabuga özel ekonomik bölgesi 2022'den bu yana Rusya'da insansız hava aracı üretiminin ana merkezi haline geldi. Yerel işgücü eksikliği ve Batı yaptırımlarının etkisi, yetkilileri ve programla bağlantılı şirketleri yabancı işçi aramaya itti.
2024'ten itibaren Latin Amerika'da sosyal medya üzerinden geniş çaplı tanıtım kampanyaları başlatıldı. Yapay zeka ile üretilmiş içerikler ve yerel fenomenlerle işbirliği yapılarak program, göç ve iş fırsatı olarak pazarlandı.
Vaatler ve gerçekler
Program, genç kadınlara aylık 500 doları aşan maaş, düşük maliyetli konut, Rusya'ya seyahat masraflarının karşılanması, sosyal güvenceler ve mesleki istikrar gibi cazip vaatler sunuyor.
Ne var ki, Afrika'dan gelen eski kadın işçilerin ifadeleri farklı bir tablo çiziyor. Kadınlar, ağır çalışma koşulları, yorucu mesai saatleri, tehlikeli kimyasal maddelere maruz kalma, hareket özgürlüğünün kısıtlanması ve ayrılmak istediklerinde pasaportlarına el konulması gibi istismar iddialarını dile getirdi.
Rusya'nın Latin Amerika stratejisi
Le Monde'un haberinde, Moskova'nın "Alabuga Start" programını yalnızca askeri fabrikalarına işgücü sağlamak için değil, aynı zamanda ABD nüfuzuna karşı rekabet ettiği Latin Amerika'da etkisini artırmaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olarak gördüğü belirtiliyor.
Analistler, Rusya'nın coğrafi olarak uzak ülkelerden işgücü çekmedeki başarısının, Soğuk Savaş dönemine uzanan tarihsel ilişkilerden de yararlanan medya ve siyasi ağlarının etki kapasitesini yansıttığını düşünüyor.
Raporda ayrıca, Rusya'nın bölgedeki nüfuzunun sanayi alanıyla sınırlı kalmadığı, Ukrayna'daki savaşa katılmaları için Kübalıların Donbas cephesine gönderildiğine dair haberlerin de bulunduğu vurgulanıyor.
Uzman görüşleri
Uzmanlara göre, Rusya'nın İspanyolca yayın yapan Sputnik ve Russia Today gibi medya organları ile yerel fenomen ağları üzerinden yürüttüğü propaganda, Latin Amerika'daki bazı toplum kesimlerinde Rusya'nın imajını iyileştirmede rol oynuyor.
Buna karşılık bazı araştırmacılar, bu stratejinin uzun vadede sürdürülebilirliğini sorguluyor. Rusya'nın artık eski bir süper güç olmadığını ve artan nüfuz operasyonlarına bel bağlamasının, geleneksel kapasitelerindeki gerilemeyi telafi etme çabası olduğunu savunuyorlar.
Le Monde'un analizine göre, "Alabuga Start" programı ekonomik, askeri ve propaganda hedeflerini bir araya getiriyor. Böylece Moskova'ya insansız hava aracı üretimi için ucuz işgücü sağlarken, aynı zamanda sınırlarının ötesinde siyasi varlığını güçlendirmek için bir araç oluşturuyor.