Dünyanın en büyük petrol üreticilerinden biri olan Rusya, rafinerilerindeki üretim kayıpları ve ülke genelinde giderek büyüyen yakıt sıkıntısının ardından dikkat çekici bir adım attı. Moskova yönetimi, Türkiye’den ilk kez deniz yoluyla benzin ithal etmeye başladı.
S&P Global Commodities at Sea verilerine göre yaklaşık 200 bin varil benzin taşıyan Wendrix adlı tanker, Türkiye’nin Akdeniz kıyısındaki Mersin Limanı’ndan ayrılarak Rusya’ya doğru hareket etti. Geminin 24 Ağustos haftasında Rusya’ya ulaşması beklenirken, yükün boşaltılacağı liman henüz kesinleşmedi.
21 Ağustos itibarıyla tanker Baltık Denizi’nde Letonya açıklarında takip edildi. Rusya’nın bölgede St. Petersburg, Vysotsk, Primorsk ve Kaliningrad olmak üzere önemli petrol ürünleri terminalleri bulunuyor.
Rusya’nın rafineri kapasitesi ağır darbe aldı
Türkiye’den yapılan sevkiyat, Rusya’nın son aylarda yaşadığı yakıt krizinin ulaştığı boyutu göstermesi açısından dikkat çekiyor.
Ukrayna, Rusya’nın enerji gelirlerini ve savaş kapasitesini azaltmak amacıyla petrol rafinerileri, depolama tesisleri ve ihracat altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Orsk, TANECO, Ilsky, Bashneft-Novoil ve Yaroslavl rafinerileri Ağustos ayında saldırıların hedefi olurken; Volgograd, Saratov ve Ryazan gibi önemli tesislerde de üretim kesintileri yaşandı.
S&P Global Energy analistlerinin tahminlerine göre Rus rafinerilerinde işlenen ham petrol miktarı Temmuz ayında günlük yaklaşık 3,7 milyon varile geriledi. Bu rakam 2025 ortalamasının yaklaşık yüzde 28 altında bulunuyor.
Benzin üretimindeki düşüş ise iç piyasaya doğrudan yansıdı. Temmuz ayının başlarında Rusya’nın benzin üretiminin mevsimsel iç talebin yalnızca yaklaşık yüzde 65’ini karşılayabildiği bildirildi.
Akaryakıt istasyonlarında satış sınırları getirildi
Yakıt sıkıntısı ülkenin birçok bölgesinde akaryakıt istasyonlarına da yansıdı. Moskova dahil çeşitli bölgelerde benzin satışına litre bazında sınırlamalar getirilirken bazı istasyonlarda uzun araç kuyrukları oluştu.
Rusya’nın büyük petrol şirketlerinden Gazprom Neft, Rosneft, Lukoil ve Tatneft bazı istasyonlarında benzin satışını araç başına belirli miktarlarla sınırlandırdı.
Moskova yönetimi iç piyasadaki arzı korumak amacıyla benzin ihracatına yönelik yasakları da uzattı. Motor benzini ihracatına yönelik geçici yasağın 31 Ocak 2027’ye kadar devam etmesi kararlaştırıldı.
Rusya 1 milyon varilden fazla benzin ithal etti
Rusya yalnızca Türkiye’ye yönelmiş değil. S&P Global ve Kpler verilerine göre ülke, temmuz ayının sonundan bu yana deniz yoluyla 1 milyon varilden fazla benzin ithal etti.
Hindistan menşeli 1 milyon varilden fazla benzin Mısır üzerinden Rusya’ya gönderilirken, Fas’tan yüklenen yaklaşık 300 bin varillik başka bir sevkiyat da ülkeye ulaştı.
Bunun yanında Belarus ve Kazakistan’dan kara ve demiryolu üzerinden benzin tedariki artırıldı. Belarus’tan Rusya’ya yapılan demiryolu benzin sevkiyatlarının Temmuz ayında aylık bazda yüzde 13 artarak yaklaşık 212 bin tona ulaştığı bildirildi.
Petrol devi için alışılmadık tablo
Rusya dünyanın en büyük ham petrol üreticileri ve enerji ihracatçıları arasında bulunuyor. Bu nedenle ülkenin iç talebi karşılayabilmek amacıyla başka ülkelerden benzin satın almak zorunda kalması enerji piyasaları açısından sıra dışı bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak da ülkenin yakıt ithalatına başladığını doğrularken hükümet, üretim kapasitesini yeniden artırmak ve iç piyasadaki sıkıntıyı hafifletmek için çeşitli önlemler almaya devam ediyor.
Türkiye’den yola çıkan 200 bin varillik Mersin sevkiyatı, Rusya’nın temmuz sonundan bu yana gerçekleştirdiği beşinci teyitli deniz yolu benzin sevkiyatı olurken, Türkiye çıkışlı ilk sevkiyat olarak kayıtlara geçti.
