Türkiye'nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, Ankara-Şam hattındaki diplomasi trafiği ile Suriye ve çevresindeki gelişmeleri değerlendirdi. Yılmaz, Türkiye'nin Şam'daki diplomatik temsilciliğinin dünyadaki en büyük temsilcilik olduğunu belirterek iki ülke arasındaki tarihi, kültürel, askeri ve ekonomik bağlara dikkat çekti.
Yılmaz, Şam'ın Türk milletinin hafızasında özel bir yere sahip olduğunu söyledi. Kentin Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden miras taşıdığını belirten Yılmaz, Emevi Camii'ndeki ezan usulü ile ortak geleneklerin bu bağın izlerini yaşattığını ifade etti.
Sınır güvenliği değerlendirmesi
Türkiye ile Suriye arasındaki güvenlik ve askeri temaslara ilişkin konuşan Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Suriye'nin güvenliği Türkiye'nin güvenliğidir" ilkesini hatırlattı. Yılmaz, Suriye'deki yeni yönetimin göreve gelmesinden sonra sınır hattındaki dört stratejik güvenlik sorununun ortadan kalktığını söyledi.
Bu sorunları insan kaçakçılığı, uyuşturucu ticareti, kontrolsüz göç ve terör olarak sıralayan Yılmaz, değişimin 8 Aralık 2024 sonrasında gerçekleştiğini belirtti. Türk Deniz Kuvvetlerine ait gemilerin Lazkiye Limanı'nı ziyaret etmesini de gelecekteki askeri ve denizcilik işbirliğinin somut göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.
Yılmaz, Suriye ordusunun eğitim, teçhizat ve lojistik ihtiyaçları konusunda destek vermeye hazır olduklarını açıkladı. Bölgedeki terör unsurlarına ilişkin tutumlarının net olduğunu belirten Yılmaz, SDG ile PKK/YPG unsurlarının bölgeden tamamen temizlenmesi gerektiğini savundu.
Suriye yönetimi ile YPG arasındaki süreci yakından izlediklerini belirten Yılmaz, SDG ve PKK unsurlarının Türkiye, Suriye ve Irak genelinde tamamen tasfiye edilmesini Suriye'nin toprak bütünlüğü ve egemenliği açısından şart olarak nitelendirdi. Yılmaz, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın da belirttiği entegrasyon sürecinin yavaş ilerlediğini, ancak terörün sona erdirilmesine yönelik adımları desteklediklerini söyledi.
Ticaret ve sınır kapıları
Ekonomik ilişkilere dair bilgi veren Yılmaz, iki ülke arasındaki ticaret hacminin kısa sürede yüzde 40 artarak 3,75 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Orta vadeli hedefin 10 milyar dolarlık ticaret hacmi olduğunu belirten Yılmaz, Serbest Ticaret Anlaşması ile ortak sanayi bölgeleri için görüşmelerin sürdüğünü söyledi.
Yılmaz, 900 kilometreyi aşan sınır hattındaki tüm kapıların açılmasının hedeflendiğini belirtti. Ticaret Bakanlığı ile Suriye gümrük makamları arasındaki mutabakat kapsamında, başta Nusaybin-Kamışlı hattı olmak üzere sınır kapılarının 3 ay içinde kademeli olarak faaliyete geçirilmesinin öngörüldüğünü açıkladı.
İdlib'de kurulması planlanan Serbest Bölge ve Kara Limanı projesinin nakliye ile gümrük işlemlerini hızlandırmasının beklendiğini ifade eden Yılmaz, eğitim alanındaki işbirliğine de değindi. Milli Eğitim Bakanlığı ile Suriye makamları arasındaki anlaşma kapsamında, gelecek dönemde Şam ve çevresinde Uluslararası Türk Okulu açılacağını bildirdi.
Suriyeliler ve olası Şam ziyareti
Geçici koruma altındaki Suriyelilerin durumuna ilişkin Yılmaz, çalışma izni muafiyetinin uzun süredir yürürlükte olduğunu söyledi. Yılmaz, ülkesine dönen Suriyelilerin Türkiye'yi ziyaret etmelerini kolaylaştırmak amacıyla Dışişleri ve İçişleri bakanlıklarının yeni vize düzenlemeleri üzerinde çalıştığını açıkladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Suriye'ye olası ziyaretine ilişkin de değerlendirmede bulunan Yılmaz, daha önce planlanan temasların bölgesel gelişmeler nedeniyle ertelendiğini belirtti. Yılmaz, Erdoğan'ın bu yıl sona ermeden Şam'da görülmesini temenni ettiklerini ve Erdoğan ile Ahmed Şara'nın Emevi Camii'nde birlikte yürümesinin iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı göstereceğini söyledi.
