ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptı, küresel piyasalarda enerji arzına ilişkin belirsizliği azaltarak fiyatlarda rahatlama yarattı. Hürmüz Boğazı çevresindeki sevkiyat risklerine dair endişelerin hafiflemesi, özellikle petrol tarafında hızlı bir düşüş getirdi.
Brent petrol, kriz döneminde varil başına 126 dolara kadar çıkmasının ardından 77-78 dolar bandına gerileyerek son üç ayın en düşük seviyesini gördü. Piyasalar, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri sayılan Hürmüz Boğazı’ndaki akışın normale dönmesini olumlu karşıladı.
Enerji ve ticaret hatlarında rahatlama beklentisi
Savaş ve sevkiyat riski nedeniyle son aylarda yükselen petrol ile doğalgaz fiyatları, birçok ülkede yaşam maliyetlerini artırmıştı. Boğazın yeniden ve düzenli biçimde işlemesi halinde deniz taşımacılığı maliyetlerinde düşüş yaşanması ve uluslararası ticaret akışının hızlanması bekleniyor.
Anlaşmanın Türkiye’ye de olumlu yansımasının beklendiği belirtiliyor. Enerji maliyetlerindeki gerilemenin enflasyon üzerindeki baskıyı azaltabileceği, cari açığa da katkı sunabileceği ifade ediliyor.
Enerji yoğun sektörler için beklenti yükseldi
Kimya, çelik, gübre, cam ve otomotiv gibi enerji yoğun sektörlerin bu gelişmeden olumlu etkilenmesi öngörülüyor. Avrupa ile Asya arasındaki önemli lojistik koridorlarından biri olan Türkiye’nin, taşıma ve ticaret akışındaki normalleşmeden avantaj sağlaması bekleniyor.
Piyasalarda ilk tepki de olumlu oldu. Petrol fiyatlarındaki düşüş ve jeopolitik risklerin azalmasıyla hisse senedi piyasalarında risk iştahı arttı. Enerji ithalatçısı ülkelerin borsalarında pozitif beklentiler öne çıkarken, BIST 100 endeksi günü yüzde 2,73 yükselişle 14. 814 puandan tamamladı.
Döviz piyasalarında da hareketlilik görüldü
Anlaşmanın etkisiyle dolar endeksi yükseldi ve mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ABD doları, Fed’in şahin tutumunun faiz artışı beklentilerini güçlendirmesiyle de uzun süredir görülmeyen seviyelere çıktı.
Euro yüzde 0,3 düşüşle 1,146 dolara, sterlin ise yüzde 0,54 düşüşle 1,322 dolara geriledi. Bu tablo, petrol cephesindeki rahatlamanın yanı sıra para piyasalarında da yeni bir fiyatlama döneminin başladığını gösterdi.
Hürmüz Boğazı için koşulsuz açılma çağrısı
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Haziran sonuna kadar Hürmüz Boğazı açılmazsa dünya ekonomisinin kırmızı bir hatta gireceğini söyledi. Birol, Temmuz ve ağustosta seyahat sezonunun başlamasıyla petrol talebinin artacağını hatırlattı.
Birol, çözümün Hürmüz Boğazı’nın koşulsuz ve tehlikesiz biçimde açılması olduğunu belirtti. Fiyatların gerilemesini olumlu bir gelişme olarak değerlendiren Birol, 60 günün sonunda müzakerelerin nasıl sonuçlanacağının da önemli bir başlık olacağını vurguladı.