Somali Guardian'a göre Türkiye, Somali'ye 15 bin asker göndermeyi taahhüt etti. Somali haber sitesi, Gaylan Media'ya dayandırdığı 6 Kasım tarihli haberinde, Türk askerlerinin iki ülke arasındaki ikili savunma anlaşması çerçevesinde Ocak 2027'den önce konuşlandırılmasının beklendiğini yazdı.
Habere göre Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Uganda'nın beklenmedik biçimde asker çekmeye başlamasının ardından müttefik ülkelerden toplam 20 bin asker talep etti. Somali Guardian, Türkiye'nin bu talebe 15 bin askerle karşılık verdiğini, askerlerin Barawe ve Baydabo kentleri ile Mogadişu ve çevresinde görev yapacağını aktardı.
Haberin yayımlandığı saat itibarıyla 15 bin asker rakamı ne Türkiye tarafından (Milli Savunma Bakanlığı ya da Dışişleri Bakanlığı) ne de Somali hükümeti tarafından resmi olarak doğrulandı; taraflardan Somali Guardian'ın haberine ilişkin resmi bir açıklama da yapılmadı. MSB'nin, söz konusu haberden bir gün önce, 5 Kasım'da düzenlediği haftalık basın bilgilendirme toplantısında Somali'ye ilişkin olarak yalnızca, deniz yoluyla malzeme nakli ve görev değişimi amacıyla 30 Ekim'de yola çıkan TCG Gökçeada ve TCG Yıldırım fırkateynlerinin 8-9 Kasım'da Cibuti'ye liman ziyareti yapacağı bilgisi paylaşıldı.
Uganda ordusu 2 Kasım'da, Somali ile ikili anlaşma kapsamında konuşlandırdığı askerlerini geri çekmeye başladığını duyurmuştu. Uganda, Afrika Birliği Somali Destek ve İstikrar Misyonu (AUSSOM) bünyesindekiler dahil tüm askerlerinin 2027 sonuna kadar Somali'den ayrılacağını açıkladı.
Savunma ortaklığının hukuki çerçevesi
Türkiye ile Somali, 8 Şubat 2024'te on yıllık Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması'nı imzalamıştı. Anlaşmanın hedefleri arasında Somali'nin deniz yetki alanlarının korunması, deniz haydutluğu ve yasa dışı balıkçılıkla mücadele, Somali deniz kuvvetlerinin kapasitesinin geliştirilmesi ve ülkenin deniz kaynaklarından ekonomik olarak yararlanmasının desteklenmesi yer alıyor.
Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarının Somali'de görevlendirilmesine TBMM'nin 27 Temmuz 2024 tarihli kararıyla izin verilmişti. TBMM Genel Kurulu, 21 Temmuz 2026'da kabul ettiği tezkereyle bu iznin süresini 27 Temmuz 2026'dan itibaren iki yıl uzattı. Tezkere, TSK unsurlarının Somali'nin terörizm, deniz haydutluğu, yasa dışı balıkçılık ve kaçakçılığa karşı güvenliğine destek vermek amacıyla, deniz yetki alanları dahil iki ülkenin birlikte belirleyeceği bölgelerde görevlendirilmesini öngörüyor. Görevin hudut, şümul, miktar ve zamanı ise Cumhurbaşkanının takdirine bırakılıyor.
TURKSOM'dan Somali açıklarına
Türkiye'nin Somali'deki askeri varlığının merkezinde, 30 Eylül 2017'de Mogadişu'da açılan TURKSOM yer alıyor. Türkiye'nin yurt dışındaki en büyük askeri eğitim tesisi olan TURKSOM'da Somali Ulusal Ordusu'nun subay ve astsubayları ile seçkin Gorgor komando birlikleri yetiştiriliyor. Gorgor Komando 22. Tugayı da bu hafta Türkiye'deki ileri eğitim programını tamamladı.
İki ülke arasındaki askeri temaslar da sürüyor. Somali Savunma Bakanı Ahmed Moallim Fiqi, 4 Kasım'da Mogadişu'da Türk Genelkurmay Başkanlığından Sebahattin Kılınç başkanlığındaki heyeti kabul etti. Somali Savunma Bakanlığının açıklamasına göre görüşmede stratejik savunma ve güvenlik iş birliğinin güçlendirilmesi, Afrika Boynuzu'ndaki güvenlik durumu ve terörle mücadele ele alındı. Fiqi, Türkiye'nin Somali'nin terörle mücadelesine verdiği desteği övdü. Bakanlığın açıklamasında asker sayısına ilişkin bir bilgi yer almadı.

Deniz ayağında da iş birliği sürüyor. MSB, 4 Kasım'da yaptığı paylaşımda, Somali Deniz Görev Grubu faaliyetleri kapsamında TCG Gökçeada ve TCG Yıldırım fırkateynlerinin, Somali münhasır ekonomik bölgesinde keşif ve deneme avcılığı yapması planlanan Mustafa Korkmaz A isimli balıkçı gemisine refakat ve koruma görevi yürüttüğünü duyurdu. Fırkateynlerin aynı zamanda görev değişimi amacıyla Mogadişu'ya intikalini sürdürdüğü bildirildi.
Kaynak: Somali Guardian. Fotoğraf: Milli Savunma Bakanlığı