Uzay taşımacılığı, uydu hizmetleri ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren SpaceX, hisse başına 135 dolar fiyatla ABD tarihinin en büyük ilk halka arzını tamamladı. Şirket, 555,56 milyon hisse satışıyla 75 milyar dolar kaynak sağladı ve piyasa değerini 1,77 trilyon dolara taşıdı.
Bu değerleme, SpaceX’i ABD borsalarında işlem gören en büyük yedinci şirket konumuna getirecek. Kurumun Cuma günü Nasdaq Bileşik Endeksi üzerinde işlem görmeye başlaması bekleniyor.
Arz, eski rekoru da geride bıraktı
SpaceX’in halka arzı, Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Saudi Aramco’nun Aralık 2019’da ulaştığı 25,6 milyar dolarlık kaynak toplama rekorunu geride bıraktı. Aramco halka açıldığında 1,71 trilyon dolar değerlemeye ulaşmıştı.
Enflasyona göre güncellenmiş rakamlarda ise Aramco için 33,2 milyar dolarlık kaynak ve 2,21 trilyon dolarlık büyüklük karşılığı veriliyor. Finans çevrelerinde SpaceX için daha önce 1,75 trilyon dolarlık bir piyasa değeri hedeflendiği aktarıldı.
Şirketin toplam ihraç edilmiş hisse sayısı 13,08 milyar olarak verildi. Konsorsiyum liderlerinin, işlemler başladıktan sonraki 30 gün içinde ek hisse satışı hakkını kullanması halinde piyasa değerinin daha da yükselebileceği belirtiliyor.
Fiyatlama ve işlem sürecinde sıra dışı adımlar atıldı
Analistler, belirlenen fiyatı ne çok sıcak ne de çok soğuk buldu ve makul seviyede değerlendirdi. İlk günkü hareketlerden çok, sonraki haftalarda oluşacak fiyat dengesi yatırımcılar açısından daha belirleyici görülüyor.
Yatırım ortaklıkları için ilk işlem gününün ardından fiyat istikrarını koruma adımları kritik bir başlık olarak öne çıkıyor. Piyasa uzmanları, bu büyüklükteki bir işlemin gerçek sınavının açılış gününden sonra başlayacağını vurguluyor.
SpaceX Yönetim Kurulu Başkanı Elon Musk, satış sürecinde alışılagelen kurumsal düzenin dışına çıkan bir yöntem izledi. Hisselerin yüzde 30’unun bireysel yatırımcılara ayrılması, geniş bir mülkiyet tabanı oluşturdu.
Fiyatın, bankacılar ve kurumsal fonlarla yürütülen tanıtım turlarından önce kesinleşmesi de Wall Street’teki klasik halka arz modelinden ayrıldı. Şirketin fiyatı, ABD piyasaları açıkken saat 15. 00 sularında Konsorsiyum toplantısının ardından Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu raporuyla duyuruldu.
Bu yöntemde fiyat keşfinin geleneksel sipariş toplama yerine farklı bir yolla tamamlanması dikkat çekti. Sürecin ardından Musk’ın şirketteki oy gücünün yüzde 82’sini elinde tutmayı sürdüreceği aktarıldı.
Starlink gelirleri ve büyüme planı öne çıkıyor
2002’de kurulan şirket, küresel ölçekte 28,5 trilyon dolarlık bir pazar potansiyeli öngörüyor. Son üç yılda yörüngeye gönderilen toplam kütlenin yüzde 80’inden fazlasını taşıyan şirket, büyümesini büyük ölçüde Starlink birimine dayandırıyor.
Geniş bant internet hizmeti sunan Starlink’in, 164 ülkede milyonlarca tüketiciye, şirkete ve devlet kurumuna erişim sağladığı belirtildi. Şirketin kamu sözleşmelerine yüksek bağımlılığı ise geleceğe dönük finansal tahminlerde belirsizlik yaratan başlıklar arasında yer aldı.
SpaceX’in Alphabet çatısı altındaki Google ile çok yıllı bir bulut hizmetleri anlaşması yaptığı, ayrıca xAI üzerinden yapay zeka altyapısı ve X platformunun gerçek zamanlı verilerini stratejik büyüme planlarına eklediği aktarıldı. Yatırımcıların da somut bilançolardan çok, gezegenler arası geleceğe dönük beklentileri fiyatladığı ifade ediliyor.
Rekabet ve piyasa görünümü
Şirket, Jeff Bezos’un liderlik ettiği Blue Origin gibi rakiplerle de karşı karşıya bulunuyor. Blue Origin’in yeni pazarlar açmak ve hükümet ihalelerinden daha fazla pay almak için operasyonlarını hızlandırdığı belirtildi.
Kamu havacılık ve uzay bütçelerinden pay alma yarışı, iki şirket arasındaki rekabeti daha da sertleştiriyor. Bu tablo, SpaceX’in halka arz sonrası büyüklüğünü yalnızca finansal değil, stratejik bir güç göstergesi olarak da öne çıkarıyor.
Değerleme açısından SpaceX’in JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, Meta Platforms ve Tesla gibi büyük şirketleri geride bıraktığı ifade edildi. Buna karşın şirketin geçen yıl zarar açıklamış olması, analistler arasında değerleme tartışmasını canlı tutuyor.
Sektör temsilcileri, hisselerde ilk işlem gününde yüzde 10 ila 15 arasında bir yükselişi makul bir aralık olarak görüyor. Yükselişin yüzde 50’nin üzerine çıkması halinde ise fiyatlamanın spekülatif boyuta kaydığı yorumları güç kazanacak.
ABD piyasalarındaki halka arz hareketliliğinin, SpaceX işlemiyle birlikte yeniden canlandığı belirtiliyor. Goldman Sachs, OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka odaklı girişimlerin de desteğiyle, halka arz gelirlerinin 2026’da 160 milyar dolarla yeni bir rekor kırabileceğini öngörüyor.
Bu büyük işlemin konsorsiyum liderleri arasında Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J. P. Morgan yer alıyor. SpaceX halka arzı, hem büyüklüğü hem de uygulanan yöntemle küresel finans piyasalarında yeni bir referans noktası oluşturdu.
