TBMM Genel Kurulunda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeler içeren kanun teklifinin ilk iki maddesi kabul edildi.
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a eklenmesi öngörülen düzenlemeye göre, ateşli silahı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı biçimde muhafaza ederek çocuğun silaha erişmesine neden olan kişi, fiili daha ağır bir suçu oluşturmuyorsa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Çocukların ceza sorumluluğuna yaş düzenlemesi
Türk Ceza Kanunu'nda yapılması öngörülen değişiklikle, fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların, eylemlerinin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu bulunmayacak. Bu çocuklar hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak.
Aynı yaş grubundaki çocukların eylemlerinin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olduğunun kabul edilmesi halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Diğer cezalar yarı oranında indirilecek ve her fiil için verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.
Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar için ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Diğer cezalar üçte bir oranında indirilecek ve her fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.
Ağırlaşmış yaralamalarda yaş indirimi
Genel Kurulda kabul edilen önergeyle, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hükmü kapsamındaki yaş indirimi düzenlemesinde değişikliğe gidildi. Buna göre somut olayda kastın ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş biçimi veya daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alınmış olması gibi unsurlar dikkate alınarak, bazı ağırlaşmış yaralama suçlarında 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulanmayabilecek.
Bu kapsamda kasten öldürme veya ağırlaşmış yaralama sonucunda iyileşme olanağı bulunmayan hastalık, bitkisel hayat, duyulardan ya da organlardan birinin işlevini yitirmesi, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybolması, yüzde sürekli değişiklik, gebelikte çocuğun düşmesi ya da ölüm gibi sonuçların meydana geldiği durumlar düzenleme içinde yer alıyor.
12-15 yaş grubundaki çocuklara bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda hakime takdir yetkisi verilmesi de kabul edilen düzenlemeler arasında bulunuyor.
Tekerrür hükmüne ilişkin önerge metinden çıkarıldı
Kanunun "Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular" başlıklı hükmü kapsamında, tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnasının 18'den 15'e indirilmesini öngören teklifin 3'üncü maddesi metinden çıkarıldı.
Genel Kuruldaki görüşmelere ara verildi
Teklifin 4'üncü maddesinin görüşülmesi sırasında TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl birleşime ara verdi. Aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine birleşim saat 14. 00'te toplanmak üzere kapatıldı.
Yüksel düzenlemenin hedefini açıkladı
Teklifin birinci bölümünün tamamı üzerindeki görüşmelerin ardından TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Yüksel, mevcut düzenlemede hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir günün koşullu salıverilme hesabında iki gün olarak dikkate alındığını söyledi. Yeni düzenlemenin mahkemece verilen cezayı artırmadığını, sınırlı sayıdaki ağır suçta koşullu salıverilme süresinin hesaplanma yöntemini değiştirdiğini belirtti.
Yüksel, bu yolla çocukların ıslahı ve yeniden topluma kazandırılması için eğitim, denetim ve rehabilitasyon faaliyetlerinin yeterli süreyle uygulanmasının amaçlandığını ifade etti. Düzenlemenin çocuk adalet sisteminde cezasızlık algısının oluşmasını ve çocukların suç örgütlerinin etkisine daha açık hale gelmesini önlemeyi hedeflediğini kaydetti.
Yüksel ayrıca teklifin caydırıcılık, koruma, eğitim, onarıcı yaklaşım ve yönlendirme tedbirleri dahil olmak üzere çocuk adalet sisteminin farklı boyutlarını kapsadığını söyledi.
