TCMB, Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. Rapora göre tüketici fiyatları eylülde yüzde 1,84 arttı, yıllık tüketici enflasyonu ise 1,78 puan gerileyerek yüzde 29,73 oldu.
Çekirdek göstergelerden B endeksinin yıllık değişim oranı 1,68 puan düşüşle yüzde 29,00’a, C endeksinin yıllık değişim oranı da 1,37 puan azalışla yüzde 28,70’e indi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın ağustosa kıyasla zayıfladığını gösterdi.
Enerji fiyatları yükseldi
Enerji fiyatları eylülde yüzde 6,25 arttı. Küresel gelişmelerin etkisiyle akaryakıt fiyatları aylık bazda yüzde 10,91 yükselerek enerji grubundaki artışın temel belirleyicisi oldu.
Katı yakıt fiyatları yüzde 9,41, tüp gaz fiyatları yüzde 3,88 arttı. Meskenlere yönelik elektrik fiyatlarında ise yatay seyir izlendi. Enerji grubunun yıllık enflasyonu 6,88 puan artarak yüzde 46,11’e çıktı.
Gıda fiyatlarında gerileme
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar aylık bazda yüzde 0,20 geriledi. Grubun yıllık enflasyonu 6,17 puan düşerek yüzde 27,62’ye indi.
İşlenmemiş gıda fiyatları yüzde 2,33 azalırken, bu gerilemede taze meyve ve sebze fiyatlarındaki arz kaynaklı düşüş etkili oldu. İşlenmemiş gıdanın yıllık enflasyonu yüzde 24,15’e, işlenmiş gıdanın yıllık enflasyonu ise yüzde 30,33’e geriledi.
İşlenmiş gıdada aylık fiyat artışı yüzde 1,40 ile ağustosa göre yavaşladı. Yemeye hazır gıdalar ile kahve ve çay alt kalemlerindeki artışlar öne çıkarken, beyaz et fiyatlarında da yükseliş görüldü.
Eğitim ve kira kalemleri hizmet enflasyonunu etkiledi
Hizmet fiyatları eylülde yüzde 2,15 arttı, hizmet grubunun yıllık enflasyonu 2,63 puan düşüşle yüzde 37,65 oldu. Yıllık enflasyon tüm hizmet alt gruplarında geriledi.
Eğitim hizmetleri yüzde 14,19’luk artışla öne çıktı. Vakıf yükseköğretim kurumlarının kayıt dönemine bağlı üniversite eğitim ücreti artışlarının bu yıl ağustos ve eylül aylarına yayılması, hizmet enflasyonunu aşağı yönlü etkiledi.
İlkokul ve ortaöğretim eğitim ücretlerinde eylülde görece yüksek artış görüldü. Okul servisi ücretleri yüzde 16,04 yükselirken, hava yoluyla yolcu taşımacılığı ücretleri yüzde 9,03 geriledi. Bu iki gelişmenin etkisiyle ulaştırma hizmetlerindeki aylık artış yüzde 0,24’te kaldı.
Kirada aylık artış yüzde 3,10 olurken, yıllık kira enflasyonu yüzde 41,34 seviyesinde gerçekleşti. Lokanta ve otel grubundaki fiyat artışı yüzde 1,41 oldu; yurt ücretleri ise aylık yüzde 19,99 arttı.
Temel mal grubunda artış
Temel mal grubu fiyatları eylülde yüzde 2,11 arttı ve grubun yıllık enflasyonu yüzde 15,90 düzeyinde yatay seyretti. Yeni sezona geçişin etkisiyle giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 4,01 yükseldi.
Dayanıklı tüketim mallarındaki fiyat artışı yüzde 2,02 oldu. Tüketici elektroniğinde elektrikli alet fiyatları yüzde 3,75, beyaz eşya fiyatları yüzde 2,79 arttı. Mobilya ve otomobil fiyatlarındaki aylık artışlar ise sırasıyla yüzde 1,61 ve yüzde 1,53 olarak kaydedildi.
Üretici fiyatları yüzde 2,07 arttı
Yurt içi üretici fiyatları eylülde yüzde 2,07 yükseldi. Yıllık üretici enflasyonu 0,57 puan düşerek yüzde 27,38’e geriledi.
Ana sanayi grupları içinde enerji fiyatları yüzde 3,55 artışla öne çıktı. Ara malı fiyatları yüzde 2,04 yükselirken, diğer ana sanayi gruplarındaki artışlar yüzde 1,5 ile yüzde 1,6 aralığında gerçekleşti.
Sektörler bakımından tütün, rafine edilmiş petrol ürünleri ile kömür ve linyitteki fiyat artışları belirgin oldu.
