Küresel pay piyasalarında bu hafta ABD'de açıklanan enflasyon verileri ve Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatlarını yukarı taşıması nedeniyle karışık bir seyir izlendi. Yatırımcıların odağı, gelecek hafta açıklanacak ABD Merkez Bankası (Fed) para politikası kararına çevrildi.
Yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler hafta ortasına kadar risk iştahını destekledi. Ancak enflasyon endişeleri tahvil faizlerini yükseltince haftanın son bölümünde piyasalardaki iyimserlik zayıfladı.
ABD'de enflasyon ve tahvil faizleri
ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ağustosta aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 3,4 arttı. Gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek TÜFE aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 2,4 yükseldi.
Yıllık çekirdek enflasyonun Mart 2021'den bu yana en düşük seviyeye gerilemesi dezenflasyonist eğilimin sürdüğüne işaret etti. Buna karşın enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki baskısı devam etti ve para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in faiz artırımına gideceği beklentisi yüzde 90'a yaklaştı.
ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi hafta içinde yüzde 5'e yaklaşarak Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti. Getiri, haftalık bazda yaklaşık 20 baz puan artarak yüzde 4,97 seviyesine çıktı.
Dolar endeksi, faiz artışı beklentilerinin güçlenmesine rağmen ABD'deki mali endişeler ve Japon yenindeki değerlenmenin etkisiyle haftayı yüzde 0,1 düşüşle 99,1 seviyesinde tamamladı. Faizlerdeki yükselişin altının alternatif maliyetini artırmasıyla ons altın da yüzde 1,8 gerileyerek 4 bin 349 dolara indi ve haftalık düşüşünü üçüncü haftaya taşıdı.
Enerji fiyatları ve Orta Doğu gündemi
Orta Doğu'daki gelişmeler, petrol arzına ilişkin riskler nedeniyle piyasaların yönünü etkileyen başlıca unsurlardan biri oldu. İran ile Körfez ülkelerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişi sağlayacak geçici bir anlaşma konusunda ilerleme kaydettiğine ilişkin haber akışı, piyasalardaki tansiyonu kısmen düşürdü.
Petrol fiyatları sınırlı gerilemeye rağmen yüksek seviyesini korudu. Kasım vadeli Brent petrol, haftalık bazda yüzde 8,5 artışla varil başına 104,5 seviyesinde işlem gördü.
ABD borsaları haftayı düşüşle tamamladı
New York borsasında haftalık bazda S&P 500 yüzde 0,80, Nasdaq yüzde 0,66 ve Dow Jones yüzde 1,57 geriledi. Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi eylülde 47,8'e düşerek beklentilerin altında kaldı.
Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi aynı dönemde yüzde 4'ten yüzde 4,6'ya yükseldi. Federal hükümetin bütçe açığı ise ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 52 azalarak 167 milyar dolara geriledi.
ABD Hazine Bakanlığı, 10 ila 20 yıl vadeli tahvillerden 6 milyar dolara kadar geri alım yapacağını açıkladı. Piyasa değerlendirmelerinde, operasyonun uzun vadeli tahvil piyasasındaki satış baskısını karşılamak için beklenenden düşük kaldığı ifade edildi.
Avrupa ve Asya piyasalarında görünüm
Avrupa piyasalarında Avrupa Merkez Bankasının 3 temel politika faizini beklentiler doğrultusunda 25'er baz puan artırması ve enerji maliyetlerindeki yükseliş etkili oldu. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, enflasyonun uzun süre hedefin oldukça üzerinde kalacağı uyarısında bulundu.
Avro Bölgesi ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde önceki çeyreğe göre yüzde 0,6 büyüdü. Almanya'da sanayi üretimi temmuzda yüzde 1,1 gerilerken ihracat aylık bazda yüzde 0,8 düştü. Almanya'nın yıllık enflasyonu ağustosta yüzde 2,9'a yükselerek son 2,5 yılın en yüksek seviyesine çıktı.
Haftalık bazda İngiltere'de FTSE 100 yüzde 1,67, Almanya'da DAX yüzde 1,88 ve Fransa'da CAC 40 yüzde 1,20 değer kaybetti. İtalya'da MIB 30 ise yüzde 0,79 yükseldi.
Asya piyasalarında yapay zeka alanındaki iyimserlik destekleyici olsa da faiz ve enerji fiyatlarına ilişkin gelişmeler riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturdu. Dolar/yen paritesi 152,8 seviyesine kadar gerileyerek yaklaşık 7 ayın en düşük seviyesini gördü ve haftayı yüzde 1,6 düşüşle 153,5 seviyesinde tamamladı.
Japonya ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 büyüdü. Ülkenin cari işlemler hesabı temmuzda yaklaşık 2,99 trilyon yen fazla verdi. Japonya'da üretici fiyatları ağustosta yıllık yüzde 7,6 yükselirken aylık bazda yüzde 0,2 geriledi.
Çin'in ağustos dönemindeki dış ticaret fazlası 119,09 milyar dolar oldu. Ülkenin ihracatı yıllık bazda yüzde 25, aylık bazda yüzde 28,2 arttı. Haftalık bazda Güney Kore'de Kospi yüzde 3,33 yükselirken Hong Kong'da Hang Seng yüzde 3,30, Japonya'da Nikkei 225 yüzde 1,55 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,07 düştü.
Türkiye piyasalarında Borsa İstanbul yükseldi
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,25 artışla 14. 467,25 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu.
TCMB, gecelik vadede borç verme faizini yüzde 40'ta, borçlanma faizini ise yüzde 35,5'te bıraktı. Banka, son enflasyon verileri ve öncü göstergelerin enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret ettiğini bildirdi.
TCMB değerlendirmesinde, iç talepteki zayıf seyrin sürdüğü ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kaldığı belirtildi. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının ise enflasyon görünümü açısından yukarı yönlü risk oluşturduğu ifade edildi.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, İstanbul'da yaptığı sunumda son enflasyon verileri ve öncü göstergelerin enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlamaya işaret ettiğini söyledi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de Türkiye'nin terörün finansmanı, yasa dışı finansman, kara para aklama, yaptırımların delinmesi ve yasa dışı ticaretle mücadelede kararlı olduğunu açıkladı.
Cari işlemler hesabı temmuzda 36 milyon dolar fazla verdi. Bu, Ekim 2025'ten bu yana kaydedilen ilk cari fazla oldu. Dolar/TL ise haftayı önceki haftalık kapanışa göre yüzde 0,2 artışla 48,5120 seviyesinde tamamladı.
Gelecek haftanın gündemi
Gelecek hafta ABD'de Fed faiz kararı, perakende satışlar, inşaat izinleri, bekleyen konut satışları, konut başlangıçları, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verileri izlenecek.
Avrupa'da İngiltere Merkez Bankasının faiz kararı, Avro Bölgesi enflasyonu ve sanayi üretimi ile Almanya'nın üretici fiyatları takip edilecek. Asya'da ise Japonya Merkez Bankasının faiz kararı, Japonya enflasyonu ve dış ticaret verileri ile Çin'in perakende satışları ve sanayi üretimi açıklanacak.
Türkiye'de gelecek hafta bütçe dengesi, konut fiyat endeksi, TCMB Para Politikası Kurulu toplantı özeti ve konut satışları verileri gündemde olacak.