Avrupa genelinde yapılan yeni bir araştırma, ABD’ye bakışın belirgin biçimde sertleştiğini ortaya koydu. 15 ülkede yapılan ankette, katılımcıların yalnızca yüzde 11’i ABD’yi müttefik olarak gördü.
Bu oran, altı ay önce ölçülen yüzde 16’nın ve Kasım 2024’te kaydedilen yüzde 22’nin de altında kaldı. Araştırma, Avrupa kamuoyunda Washington’a dönük güven kaybının derinleştiğine işaret ediyor.
Anketi yürüten Avrupa Dış İlişkiler Konseyi, Avrupa toplumlarında ABD’ye yönelik şüphenin arttığını ve yaklaşan G7 ile NATO zirveleri öncesinde bu eğilimin dikkat çektiğini bildirdi.
Katılımcıların çoğu, bir saldırı halinde ABD’nin kendilerini savunacağına inanmıyor. Araştırmaya göre bu güvensizlik, ankete dahil edilen tüm ülkelerde çoğunluk görüşü haline geldi.
Savunmada Avrupa’ya yöneliş güçleniyor
Rapor, Avrupa’da Washington’a bağımlılığı azaltma yönünde daha açık bir destek oluştuğunu da gösterdi. Katılımcılar, ABD yerine kendi savunma kapasitelerini güçlendirmeye daha sıcak bakıyor.
Ortalama olarak, yanıt verenler bir yıl öncesine göre daha fazla savunma harcaması yapılmasını yüzde 4 daha güçlü şekilde destekledi. Ayrıca katılımcıların yüzde 47’si savunma harcamalarını finanse etmek için AB ortak borçlanmasına sıcak baktı, yüzde 35’i ise buna karşı çıktı.
ABD askeri ekipmanına bağımlılığı azaltma fikri de geniş destek gördü. Birçok ülkede "Avrupa malı al" yaklaşımına destek yüzde 60’ın üzerine çıktı; Danimarka’da bu oran yüzde 75’e ulaştı.
Çalışmada, Trump’ın Avrupa’daki Amerikan askerlerini geri çekme tehditleri, NATO’ya yönelik eleştirileri, Grönland hakkındaki söylemleri ve Orta Doğu politikasına ilişkin kararlarının güven kaybında etkili olduğu belirtildi.
Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nden Jana Kobzova, kıtanın genelinde Washington’a bağımlılığı azaltma yönünde net bir eğilim olduğunu söyledi. Kobzova ayrıca Avrupa halklarının, kriz anında komşu ülkelerin yardıma geleceğine dair kayda değer bir güven taşıdığını ifade etti.
Buna karşın, katılımcıların çoğu transatlantik ilişkilerin Trump sonrası dönemde toparlanabileceğini düşünüyor. Danimarka, Fransa, Hollanda, İspanya ve İsveç gibi ülkelerde yanıt verenlerin yüzde 60’tan fazlası, ilişkilerin gelecekte daha iyi olacağını öngördü.
Anket, NATO’nun yerini yalnızca Avrupa’ya dayalı bir savunma yapısının almasına ise sınırlı destek buldu. Bu seçeneği destekleyenlerin oranı yüzde 29’da kaldı.
Ukrayna’nın AB üyeliği konusunda da kamuoyu bölünmüş durumda. Avusturya, Bulgaristan, Estonya, Almanya ve Macaristan’da katılımcılar, üyeliğe destek vermekten çok karşı çıkmaya eğilimliydi.
Mayıs ayında yapılan araştırma; Avusturya, Bulgaristan, Danimarka, Estonya, Fransa, Almanya, Macaristan, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve Birleşik Krallık’ta gerçekleştirildi.