Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda düzenlenen İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi'nin açılışında Türkiye'nin e-ihracat hedeflerini ve dijital ticaretteki gelişmeleri anlattı. Bolat, Türkiye'nin e-ihracatta yıl sonuna kadar 6 milyar dolarlık hacme ulaşmasını hedeflediklerini söyledi.
Ekonomiye ilişkin verileri paylaştı
Bolat, Türkiye'de işsizlik oranının temmuz itibarıyla yüzde 8,1 olduğunu ve işsizliğin son 39 aydır tek haneli seviyede seyrettiğini belirtti. Ekonominin 24 çeyrektir, başka bir ifadeyle 6 yıldır, pozitif büyüme kaydettiğini ifade eden Bolat, 2026'nın ilk yarısında yüzde 2,5 büyüme gerçekleştiğini ve ekonomik büyüklüğün 1,7 trilyon dolara ulaştığını söyledi.
Enflasyonda haziran ayından bu yana gerileme sürecinin devam ettiğini aktaran Bolat, tüketici enflasyonunun yüzde 31,55 seviyesine indiğini kaydetti.
Mal ihracatında nisan, haziran, temmuz ve ağustos aylarında aylık rekorlar kırıldığını belirten Bolat, ağustosta 23,5 milyar dolarlık ihracat yapıldığını söyledi. İlk 8 aydaki mal ihracatının 185 milyar dolara, yıllıklandırılmış mal ihracatının ise ağustos itibarıyla 280,3 milyar dolara ulaştığını açıkladı.
E-ticaretin ticaretteki payı yüzde 20'ye yaklaştı
Bolat, dijital ticaretin tüketiciye ulaşmada önemli bir kanal haline geldiğini belirterek Türkiye'de e-ticaretin 2019-2025 döneminde yıllık yüzde 80 büyüdüğünü söyledi. E-ticaretin genel perakende içindeki payının yaklaşık yüzde 20'ye yükseldiğini aktaran Bolat, e-ticaretle uğraşan firma sayısının 2025 sonunda 650 bine ulaştığını bildirdi.
Bolat, e-ticaretin genel ticaret içindeki payının yüzde 19,3'e, gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payının ise yaklaşık yüzde 7'ye çıktığını ifade etti. Kovid-19 salgını döneminde e-ticarete yapılan yatırımların, birçok sektörde daralma yaşanmasına rağmen dijital ihracatın gelişmesine katkı sağladığını söyledi.
Dünya genelinde 2019-2025 döneminde gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 33, genel perakende sektörünün yüzde 28 büyüdüğünü belirten Bolat, küresel perakende hacminin 32 trilyon dolara, dünya üretiminin ise 118 trilyon dolara ulaştığını açıkladı. İşletmeden tüketiciye e-ticaret hacminin aynı dönemde yüzde 91 artarak 6,5 trilyon dolara çıktığını ve küresel perakende satışlarda e-ticaretin payının yüzde 20 olduğunu söyledi.
E-ihracat için yeni pazar ve destek çalışmaları
Bolat, e-ihracatta hedef pazar sayısının bu yıl 26'dan 35'e çıkarıldığını belirtti. Avrupa Birliği'nde e-ithalata ilişkin muafiyetin kaldırılmasıyla oluşan vergi yükünü azaltmak için çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Bolat, otomatik düzenlenen A. TR belgesiyle firmaların vergi yükünün hafifletilmesine katkı sağlandığını söyledi.
Firmaların bilgiye erişimini kolaylaştırmak amacıyla 25 ülkeye yönelik e-ihracat yol haritaları ve gümrük uygulamalarının yanı sıra 28 pazar yeri ve 5 dijital kanala ilişkin yaklaşık 40 rehber hazırlandığını belirten Bolat, bu içeriklerin firmaların kullanımına sunulduğunu ifade etti.
Yılda 10 bin doların üzerinde e-ihracat yapan firma sayısının 2022'de 8 bin 132 iken 2025 sonunda 11 bin 420'ye yükseldiğini açıklayan Bolat, e-ihracat hacminde İstanbul'un ilk sırada yer aldığını söyledi. Sektörler arasında hazır giyim ve konfeksiyonun öne çıktığını belirten Bolat, ABD, Almanya, Azerbaycan, Romanya ve Suudi Arabistan'ın başlıca partner ülkeler arasında bulunduğunu kaydetti.
Dijital dönüşüm ve yapay zekâ vurgusu
Bolat, yapay zekâ, nesnelerin interneti ve blok zincir teknolojilerinin üretimden lojistiğe, fiyatlamadan pazarlamaya kadar ticaretin tüm aşamalarını etkilediğini söyledi. Dünya nüfusunun yüzde 73'üne karşılık gelen 6 milyardan fazla kişinin dijital dünyada aktif olduğunu belirten Bolat, dijital ekonominin büyüklüğünün 16 trilyon dolara ulaştığını aktardı.
Türkiye'de internet kullanım oranının 2026 itibarıyla yüzde 92,3'e yükseldiğini açıklayan Bolat, işletmelerin yüzde 93,6'sının internet erişimine, yüzde 56,5'inin ise dijital vitrini bulunduğunu söyledi. 5G hizmetinin dört ayda 44,5 milyon aboneye ulaştığını belirten Bolat, yapay zekâyı firmaların küresel pazarlara açılması açısından stratejik bir araç olarak gördüklerini ifade etti.
E-Kolay İhracat Platformu yenilendi
Bolat, geleneksel mal ihracatını kolaylaştırmak amacıyla 2020'de Kolay İhracat Platformu'nun hizmete açıldığını, e-ihracatı desteklemek için de 2024'te E-Kolay İhracat Platformu'nun devreye alındığını hatırlattı. On iki modülden oluşan platformun firmaları doğrudan pazar ve satış yerlerine yönlendirdiğini, 26 ülkeye ilişkin güncel bilgiler sunduğunu söyledi.
Bolat ayrıca Akıllı E-İhracat Robotu'nun firma bazında daha hedefli sonuçlar verecek şekilde yenilendiğini açıkladı. E-ihracat farkındalığını artırmak amacıyla zirveler düzenlendiğini ve İhracat Akademisinin müfredatında e-ihracat eğitim programına yer verildiğini belirtti.
