ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray'daki kritik görüşmesi öncesinde Fox News'e yaptığı açıklamada, Netanyahu'ya yönelik açık bir hayal kırıklığı dile getirdi. Trump, İran'ın Pickaxe Dağı'ndaki yeraltı nükleer tesisiyle ilgili istihbaratın dünyaya duyurulmasına sert tepki gösterdi.
Trump, Fox muhabirinin, Netanyahu'nun görüşmede Pickaxe Dağı'na ilişkin istihbaratı gündeme getireceği yönündeki haberleri sorması üzerine "Bana bunu Bibi'nin söylemesine ihtiyacım yok. Neden dünyaya ilan etmek zorunda kaldı? Pickaxe'te neler olduğunu tam olarak biliyorum, büyük bir sorun değil" ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, Netanyahu'nun bu bilgileri Washington'ı sürece dâhil etmek için gündeme getirdiğini söyledi.
Görüşme basına kapalı gerçekleşti
İki liderin Beyaz Saray'daki buluşması, 28 Şubat'ta ortaklaşa başlattıkları İran savaşının ardından ilk yüz yüze görüşme niteliği taşıdı. Toplantı düşük profilli bir şekilde başladı; Netanyahu Batı Kanadı'na yan kapıdan giriş yaptı. Görüşme basına kapalı olarak gerçekleştirilirken, İsrail Başbakanlık Ofisi daha sonra Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth'in de Oval Ofis'te hazır bulunduğu fotoğrafları yayımladı.
F-35 çıkışı
Trump, pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada İsrail ile aralarındaki farklılıkları küçümseyerek "Küçük bir farklılığımız var, ancak oldukça yakınız" dedi. Aynı görüşmede İsrail'in Türkiye'ye F-35 savaş uçağı programının yeniden başlatılmasına karşı çıkmasına da değinen Trump, "Açıkçası, biz olmadan ayakta kalamayacak birçok ülkeye karşı çok nazik davranıyoruz. Ve biz olmadan ayakta kalamayacak bir ülke biliyor musunuz? İsrail" ifadelerini kullandı.
İran ile diplomasi trafiği
Trump'ın Netanyahu ile görüşmesi, Washington ile Tahran arasında 13 günlük tırmanmanın ardından başlayan diplomatik temasların gölgesinde gerçekleşti. ABD ve İran arasında haziran ayında imzalanan mutabakat zaptının çökmesi sonrası başlayan çatışmalar, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve ABD deniz ablukasının kaldırılmasını sağlamıştı. Netanyahu hükümeti bu anlaşmaya karşı çıkmış ve rejim değişikliğini hedefleyen askerî operasyonlara devam edilmesini istemişti.
Netanyahu'nun gündemi
Netanyahu, Fox News Sunday Morning Futures programında yaptığı açıklamada, Trump'ın İran konusunda aklındakileri duymak istediğini belirterek "Nasıl ilerleyeceğimize büyük ölçüde o karar verecek. Yoğun askerî çatışmalara dönmeden bunu başarabilirse, neden olmasın? " dedi. İsrail Başbakanı, İran'ın sivil nükleer programına karşı sıfır tolerans politikasını da yineledi. Analistler, İsrail'de ekim ayında yapılması beklenen seçimler öncesinde Netanyahu'nun Trump ile yakın ilişkisini vurgulamak istediğine dikkat çekiyor.
Öte yandan, Netanyahu'nun ziyareti Batı Şeria'da artan yerleşimci şiddeti, Gazze'de neredeyse günlük saldırılar düzenleyen İsrail güçlerinin operasyonları ve Lübnan'da süren askerî varlık haberleriyle aynı döneme denk geldi. İsrail ile Lübnan hükümeti arasında varılan ve eleştirmenlerin İsrail'e neredeyse süresiz bir varlık imkânı tanıdığını söylediği son anlaşmanın da liderlerin masasında olduğu belirtiliyor.
ABD'de İran ile savaş geniş bir kesim tarafından desteklenmezken, Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi içinde de artan rahatsızlık sesleri duyuluyor. Buna rağmen Washington'un İsrail'e koşulsuz askerî desteğinde bir değişiklik olmadı.
