ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılarını gerekçe göstererek ateşkes anlaşmasını sonlandırdı ve iki dalga askeri operasyon başlattı. İngiliz Independent gazetesinin haberine göre, Beyaz Saray'da 24 saat içinde yaşanan bu sert dönüş, Oval Ofis'teki gergin bir toplantının ardından şekillendi.
Oval Ofis'te Kritik Toplantı
Pazartesi akşamı NATO zirvesi öncesinde gerçekleşen toplantıda Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, Başkan Trump'a Hürmüz Boğazı'ndan geçen üç ticaret gemisinin İran güçlerince hedef alındığı bilgisini verdi. Rapora göre Trump, "İran iyi niyetle müzakere ediyor mu? " sorusunu yöneltti ve danışmanlarıyla yaptığı değerlendirme sonucunda Tahran'ın artık müzakere yolunda ilerlemediğine kanaat getirdi.
Ateşkes Anlaşmasının Sonu
Trump, daha birkaç hafta önce İran liderliğini "akılcı" olarak nitelendirmiş ve 17 Haziran'da Versailles'da imzalanan mutabakat zaptını "savaşı bitirme yolunda önemli bir adım" diye övmüştü. Ancak yeni saldırıların ardından Başkan, "anlaşma bitti" açıklamasını yaparak müzakerelerin devamını "zaman kaybı" olarak değerlendirdi.
Askeri Operasyonlar Başlatıldı
Independent'a göre Trump, İran'a yönelik iki dalga hava saldırısı emri verdi; bu saldırılarda İran'a ait mevziler, limanlar ve botlar hedef alındı. Aynı zamanda İran'ın petrol ihracatına yönelik yaptırımlar yeniden uygulanmaya başlandı. ABD ordusu, saldırıların "uluslararası sularda sivil gemilere saldırmanın ağır bedelini ödetmek" amacı taşıdığını duyurdu. ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance ise "Gemilere ateş açılması durumunda acımasız bir askeri karşılık verilecektir" dedi.
Anlaşmanın Temel Açmazları
İngiliz gazetesi, geçici ateşkes anlaşmasının baştan itibaren başarısızlık tohumlarını taşıdığını yazdı. Anlaşma, İran'ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüseferin geleceği ve Lübnan'daki savaşın yansımaları gibi en karmaşık dosyaları ele almıyordu. Eski ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Nate Swanson, "Anlaşma aslında hiçbir şeyi çözmedi, sadece temel anlaşmazlıkları ileri bir tarihe erteledi" değerlendirmesini yaptı.
Diplomasi Kapısı Aralık Kaldı
Askeri tırmanışa rağmen Trump, "Müzakereciler isterlerse görüşmelere devam edebilirler" sözleriyle diplomatik kanalı tamamen kapatmadı. Ancak Independent, kalan sürenin 6 haftadan az olduğunu ve savaşın başlamasından bu yana sorunların daha da karmaşık hale geldiğini belirterek kalıcı bir çözüm için umutların sınırlı olduğunu aktardı.
