Van Gölü kıyısındaki Selçuklu Mezarlığı'nda tarihi taşlar gün yüzüne çıkıyor

Van'ın Erciş ilçesinde bulunan Çelebibağı Selçuklu Mezarlığı'nda, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Van Valiliği desteğiyle başlatılan kazı ve restorasyon çalışmaları devam ediyor. Arkeoloji ve sanat tarihi uzmanları, 2,5 metreye ulaşan mezar taşlarını gün yüzüne çıkararak liken temizliği ve blokaj çalışmaları yapıyor.

Van Gölü kıyısında, Erciş ilçesine bağlı Çelebibağı Mahallesi'nde yer alan Selçuklu Mezarlığı'nda, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Van Valiliğinin desteğiyle yürütülen kazı ve restorasyon çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor. Yaklaşık 30 dönümlük alanı kapsayan mezarlıkta, arkeoloji, sanat tarihi, restorasyon ve konservasyon alanlarında uzman 15 kişilik bir ekip görev alıyor.

Van Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış'ın bilimsel danışmanlığında sürdürülen çalışmalarda, belirlenen tampon bölgede yaklaşık 50 santimetre derinliğe inildi. Şimdiye kadar 15 mezar taşının blokaj işlemi tamamlanırken, yüzeylerinde biyolojik oluşumların tahribata yol açtığı 5 mezar taşında ise liken temizliği gerçekleştirildi.

Boyları 2,5 metreye ulaşan mezar taşlarının kitabe ve süslemeleri de çözümleniyor. Doç. Dr. Çalış, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Erciş Selçuklu Mezarlığı'nın Anadolu ve Türk-İslam medeniyetinin en önemli alanlarından biri olduğunu belirtti.

Van Gölü'nün çekilmesiyle ortaya çıkan Selçuklu mezar taşları koruma altına alındı

Kültürel Miras Vurgusu

Çalış, yürütülen çalışmanın yalnızca mezar taşlarını temizlemekle sınırlı kalmadığını, bir kültürü ortaya çıkardıklarını söyledi. "Ait olduğu dönemin sanatını ve atalarımızdan bize miras kalan kültürel değerleri gün yüzüne çıkarmaya gayret ediyoruz" diyen Çalış, 1992-1995 yılları arasında Prof. Dr. Abdüsselam Uluçam danışmanlığında yapılan kazıların ardından alanın bakımsız kaldığını ve ciddi zarar gördüğünü kaydetti.

Van Valiliği koordinasyonunda yeniden başlatılan kapsamlı projede, restoratörler, epigrafi uzmanı, sanat tarihçileri, arkeologlar ve mimarlardan oluşan ekibin mezar taşlarının zemin blokajını güçlendirdiğini ifade eden Çalış, "En büyük problemlerden biri likenlerdir. Likenler taşların yüzeyini kaplayarak hem kitabeleri hem de üzerlerindeki motifleri zamanla yok ediyor" dedi.

Mezarlığın, halk şairi Ercişli Emrah ile sevgilisi Selvihan'ın kabirlerine de ev sahipliği yaptığını hatırlatan Çalış, buranın kültür ve inanç turizmi açısından önemli bir destinasyon olacağına inandıklarını vurguladı.

Van'daki Selçuklu Mezarlığı'nda 45 yeni mezar gün yüzüne çıkarıldı

Taşların Sanatsal Değeri

Çalış, Orta Çağ dönemine tarihlenen mezarlıktaki her mezar taşının kendine özgü bir süsleme programı olduğunu belirterek, "Bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde bu alan adeta bir sanat galerisi niteliği taşıyor" diye konuştu. Mezar taşlarında ağırlıklı olarak bölgede bulunan kireç taşının kullanıldığını; süslemelerde ise Selçuklu üslubunun baskın olduğunu aktardı.

Kitabelerde vefat eden kişinin bilgilerine ek olarak ahiret inancını yansıtan hadisler ve Kur'an-ı Kerim'den ayetlere yer verildiğini ifade eden Çalış, mezar taşlarının sessiz ama güçlü birer tarih anlatıcısı olduğunu sözlerine ekledi.

Van Gölü kıyısındaki Selçuklu Mezarlığı'nda tarihi taşlar gün yüzüne çıkıyor