Eski Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin de aralarında bulunduğu Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski komutanlarına verilen hapis cezalarını protesto eden gösteriler, başkent Priştine’de devam ediyor.
UÇK Savaş Gazileri Örgütü tarafından İskenderbey Meydanı’nda düzenlenen gösteriye eski UÇK askerleri, gaziler, siyasetçiler ve binlerce vatandaş katıldı. Yaklaşık bir saat süren gösteri olaysız sona erdi.
Gösteride kararın iptali istendi
Lahey’de 25 yıl hapis cezasına çarptırılan Jakup Krasniqi’nin oğlu Altin Krasniqi, konuşmasında UÇK tarihinin yalnızca silaha sarılanların değil, boyun eğmeyi kabul etmeyen bir halkın tarihi olduğunu söyledi.
Krasniqi, halkın haksızlık, özgürlüğünün ve onurunun reddedildiği durumlarda ayağa kalktığını belirterek, mücadele edilmesi gerektiğini ancak bunun nefret ve intikamla değil, argüman, hukuk, onur ve birlik içinde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
UÇK Savaş Gazileri Örgütü Başkanı Hysni Gucati de mahkemeden UÇK’nin eski mensupları hakkındaki mahkumiyet kararlarını iptal etmesini istedi. Gucati, 2 milyondan fazla Arnavut’un kendi evlatlarını savunmak için ayağa kalkan halk olarak dikkate alınması çağrısında bulundu.
Komutanlara verilen cezalar
Lahey’de görülen davada karar 16 Eylül’de açıklandı. Mahkeme, Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi’yi 385 kişiye yönelik keyfi gözaltı, 49 kişiye yönelik kötü muamele, 303 kişiye yönelik işkence ve 96 kişiye yönelik cinayet dahil savaş suçlarından suçlu buldu.
Mahkeme, Thaçi ve Krasniqi’yi 25’er yıl, Veseli’yi 18 yıl, Selimi’yi ise 13 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Özel mahkemenin görev alanı
Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı olarak da anılan özel mahkeme ile bünyesindeki Özel Savcılık Lahey’de kuruldu ancak Kosova yasalarına göre faaliyet gösteriyor. Uluslararası hakim ve savcılardan oluşan yargı organı, Kosova’da 1998-2000 döneminde işlendiği öne sürülen savaş suçlarını araştırmak ve yargılamak amacıyla oluşturuldu.
Özel Savcılık, 2019’un başından bu yana UÇK’nin onlarca eski mensubunu ifade vermek üzere davet etti. Thaçi, Krasniqi, Veseli ve Selimi, 3 Nisan 2023’ten bu yana Lahey’de tutuklu yargılanıyordu.
Dört isim hakkındaki ilk iddianame 26 Ekim 2020’de onaylandı. İddianamede sanıkların yaklaşık 100 kişinin ölümünden sorumlu oldukları öne sürülürken cinayet, sürgün ve işkence gibi savaş suçlarıyla itham edildikleri belirtildi.
Kosova Savaşı ve bağımsızlık süreci
1998-1999 dönemindeki Kosova Savaşı, NATO’nun Sırbistan ve Karadağ’ın oluşturduğu Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ne yönelik kara ve hava harekatıyla sona erdi. Savaşta çoğu Arnavut 10 binden fazla Kosovalı hayatını kaybetti, farklı etnik gruplardan 1 milyondan fazla Kosovalı evlerini terk etmek zorunda kaldı.
UÇK, 1990’lı yıllarda Kosovalı Arnavutlar tarafından Yugoslav güçlerine karşı çıkmak ve Kosova’yı bağımsız bir ülke haline getirmek amacıyla kuruldu. Savaşın ardından örgüt feshedildi ve komutanları ile askerleri Kosova’nın yeni oluşturulan güvenlik kurumlarına katıldı.
Kosova, 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etti. Sırbistan ise Kosova’yı kendi toprağı olarak görmeye devam ediyor.
