Makine imalat sanayisinin serbest bölgeler dahil konsolide ihracatı, yılın ilk 7 ayında 16,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Miktar bazında düşüş yaşanmasına rağmen ihracat birim fiyatlarındaki yüzde 9'luk artış, toplam ihracat değerini geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7 yükseltti.
Almanya ve ABD ilk iki sırada
Makine ihracatında ilk sırayı Almanya aldı. Bu ülkeye yapılan ihracat yüzde 8,4 artışla 2 milyar dolar seviyesine yaklaştı.
ABD'ye makine ihracatı ise yüzde 28,9 yükselerek 1,4 milyar dolar düzeyine ulaştı. Suriye pazarındaki ihracat da aynı dönemde yüzde 51,4 artarak 95 milyon dolara yaklaştı.
Suriye pazarı için yeniden yapılanma beklentisi
Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, Suriye'de yeniden yapılanma ve sivil sanayi altyapısının yeniden kurulmasına yönelik sürecin ticari potansiyeli artırdığını belirtti.
Yılmaz, iç savaş öncesinde Suriye'nin yıllık ortalama 1,5 milyar dolarlık makine ithalatı yaptığını, uzun süren çatışmaların sanayi yatırımlarını sekteye uğrattığını ifade etti. Suriye'nin 2025'te toparlanma sürecine girmesiyle toplam makine ithalatının önceki yılın iki katına çıkarak 378 milyon dolara ulaştığını söyledi.
Yılmaz'ın aktardığı verilere göre Türk makine sektörü, 2025'te Suriye'ye ihracatını önceki yıla kıyasla yüzde 174,6 artırarak 148 milyon dolara çıkardı ve Çin'i geride bırakarak pazarda ilk sıraya yerleşti. Metal, plastik, gıda ve tekstil makineleri başta olmak üzere çeşitli sanayi kollarında talebin arttığı belirtildi.
Eximbank sınıflandırması için değişiklik talebi
Yılmaz, Türk makine sektörünün Suriye pazarındaki konumunu koruyabilmesi için finansman araçlarının güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Türkiye ile Suriye arasındaki ticaret koridorlarının canlanması ve orta vadede hedeflenen 10 milyar dolarlık ikili ticaret perspektifinin ihracat için uygun zemin oluşturduğunu söyledi.
Suriye'nin Türk Eximbank risk sınıflandırmasında en yüksek risk grubu olan 7'nci kategoride yer almasının ihracatçıları yüksek prim oranlarıyla karşı karşıya bıraktığını belirten Yılmaz, alıcı kredisi mekanizmasının kapalı olmasının özellikle Avrupalı rakiplere finansman avantajı sağladığını ifade etti.
Yılmaz, Suriye'nin riskli ülkeler kapsamından çıkarılması, ihracat kredi sigortasında esneklik sağlanması ve pazara özel Eximbank desteklerinin oluşturulması çağrısında bulundu. Bu adımların ihracatçıların risk primi yükünü azaltacağını ve Türkiye'nin pazardaki rekabet gücünü artıracağını söyledi.
Gümrük vergileri ve ödeme kanalları gündemde
İhracatçı firmalarla yapılan görüşmelerde Suriye gümrüklerinde ton başına alınan vergilerin 10 katına çıkması ve Türk ürünlerinin Uzak Asya ürünleriyle aynı gümrük tarifesine tabi tutulması sorunları öne çıktı. Büyük ve ağır makinelerde ağırlık ve değer üzerinden alınan vergilerin maliyetleri artırdığı bildirildi.
Doğrudan bankacılık kanallarının çalışmaması nedeniyle döviz transferlerinin döviz büroları üzerinden yapılması da ihracatçıların dönüşüm desteklerinden yararlanmasını zorlaştırıyor. Yılmaz, bu sorunların çözümü için ilgili bakanlıkların kademeli çalışmalar yürüttüğünü belirtti.
Şam Uluslararası Fuarı hazırlığı
Makine İhracatçıları Birliği, ağustos ayının sonunda düzenlenecek 63. Şam Uluslararası Fuarı'na Türkiye'nin milli katılım organizasyonunu gerçekleştirecek. Yılmaz, fuarda Türkiye ile Suriye arasındaki ticari ortaklığın sağlayabileceği kazanımları Suriyeli firmalara anlatacaklarını söyledi.
