Türkiye ilaç sektörünün AR-GE harcamaları, 2020-2024 döneminde düzenli artış gösterdi. Sektörün araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ayırdığı kaynak 2020'de 676,2 milyon liradan 2024'te 5,6 milyar liraya yükseldi.
Bu artış, beş yıllık dönemde AR-GE harcamalarının yüzde 723 yükselmesi ve 8,3 katına çıkması anlamına geldi. Aynı dönemde Türkiye ilaç pazarının toplam büyüklüğü 56 milyar liradan 479 milyar liraya ulaştı.
AR-GE yatırımları ürün çeşitliliğini artırıyor
İlaç sektörü, yüksek yatırım sermayesi gerektiren, ileri teknoloji kullanan ve yoğun AR-GE faaliyeti yürüten bir alan olarak öne çıkıyor. Teknolojik gelişmelerle birlikte sektörde yalnızca hastalıkların tedavisine değil, yaşam kalitesinin artırılmasına yönelik ürünler de geliştiriliyor.
Yeni ürün geliştiren ve patent koruması altındaki referans ilaçları piyasaya sunan şirketler, referans ilaç firmaları olarak tanımlanıyor. AR-GE yatırımlarındaki artış kısa vadede yeni ilaçların piyasaya sunulmasına ve ürün çeşitliliğinin artmasına katkı sağlarken, uzun vadede referans ve eş değer ilaçlar arasındaki rekabeti güçlendiriyor.
Küresel şirketlerin Türkiye pazarındaki payı yüzde 49
İlaç satışlarında dünya genelinde ilk 50'de yer alan şirketler, ABD ilaç pazarının yüzde 88'ini, Türkiye pazarının ise yüzde 49'unu oluşturuyor. Bu oranlar, küresel ölçekte faaliyet gösteren şirketlerin Türkiye ilaç pazarında önemli bir paya sahip olduğunu gösteriyor.
Yerli şirketler ile diğer uluslararası firmalar da Türkiye pazarındaki güçlü konumlarını koruyor. Küresel ilaç sektöründe AR-GE harcamaları 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 3 artarak 201,3 milyar dolara yükseldi.
Küresel AR-GE harcamalarında 130,1 milyar dolarla ABD ilk sırada yer aldı.
Yerli üretim ve yenilikçi ilaç kapasitesi hedefleniyor
Türkiye'de ilaç sektörü yüksek katma değerli üretim yapısı, nitelikli istihdam kapasitesi ve AR-GE yoğun faaliyetleriyle öne çıkıyor. 12. Kalkınma Planı kapsamında yerli üretim potansiyelinin artırılması, dışa bağımlılığın azaltılması ve yenilikçi ilaç geliştirme kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
İmal edilen ilaçların payı ithal ürünleri geçti
Türkiye'de imal edilen ilaçların toplam içindeki payı, 2020-2025 döneminde hem satış değeri hem de kutu sayısı bakımından ithal ilaçların üzerinde seyretti.
İmal edilen ilaçların toplam satış değeri içindeki payı yüzde 59,6 olurken, ithal ilaçların payı yüzde 40,4'te kaldı. Kutu sayısı bakımından ise imal edilen ilaçlar yüzde 90, ithal ilaçlar yüzde 10 pay aldı.
