Türkiye, uzayın barışçıl keşfi ve kullanımına ilişkin Artemis Anlaşmaları’na imza atan 71. ülke oldu. Washington’daki ABD Ulusal Havacılık ve Uzay İdaresi (NASA) genel merkezinde düzenlenen törende Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç yer aldı.
Törende ABD’yi NASA Direktörü Jared Isaacman ile ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson temsil etti. Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal ve Türk astronot Alper Gezeravcı da imza törenini takip etti.
Türkiye’nin uzay hedefleri vurgulandı
Mehmet Fatih Kacır, törendeki konuşmasında Türkiye ile ABD arasında uzay ve havacılık alanında son dönemde ivme kazanan işbirliğine dikkat çekti. Kacır, Türkiye’nin uzay yolculuğu alanında güçlü hedef ve yeteneklerle yeni bir döneme girdiğini söyledi.
Kacır, Türkiye’nin hedefinin uzayda sürdürülebilir görünürlük sağlamak ve uzayın tüm insanlığın yararı için barışçıl biçimde kullanılması yönünde adımlar atmak olduğunu belirtti. Türkiye’nin uydu teknolojileri, Türkiye Uzay Ajansının kurulması ve TEKNOFEST gibi çalışmalarla uzay ve havacılık alanında ilerleme kaydettiğini ifade etti.
Konuşmasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan öncülüğünde yürütülen uzay çalışmalarına da değinen Kacır, Türkiye’nin Milli Uzay Programı hedeflerine ulaşmak için çok yönlü çalışmalar yürüttüğünü kaydetti.
Ay misyonu için 2027 hedefi
İmza töreninin ardından açıklama yapan Kacır, Artemis Anlaşmaları’na katılımın Türkiye’nin son yıllardaki uzay çalışmalarının bir parçası olduğunu söyledi. Türkiye’nin 2027’nin ilk aylarında hibrit motora sahip bir uzay aracını Ay’a göndermeyi planladığını belirten Kacır, bu görevle Ay yörüngesinden veri toplanmasının ve Ay’a erişen ülkeler arasına girilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Kacır ayrıca Türkiye’nin Somali’de bir uzay limanı inşa etmeye başladığını söyledi. Bu projenin Türkiye’nin uzay ekonomisindeki konumunu güçlendirmesi ve uzay çalışmalarında daha bağımsız adımlar atmasına katkı sağlamasının amaçlandığını belirtti.
Türkiye’nin insanlı uzay araştırmaları alanında da adımlar attığını ifade eden Kacır, havacılık ve uzay teknolojilerine yönelik toplumsal farkındalığın arttığını söyledi.
ABD’den işbirliği mesajı
NASA Direktörü Jared Isaacman, Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılmasından memnuniyet duyduğunu belirterek iki ülke arasındaki bağların güçlendiğini söyledi. Isaacman, imzanın önemli bir dönüm noktası olduğunu ve Türkiye’nin uzay alanında cesur bir vizyon ortaya koyduğunu ifade etti.
Isaacman, ABD ile Türkiye’nin astronotları Ay’ın yüzeyine geri gönderme vizyonunu paylaştığını kaydetti. Connor Tomlinson da Türkiye’nin anlaşmalara katılımından memnuniyet duyduklarını ve iki ülke arasındaki uzay işbirliğinin artarak sürmesini beklediklerini söyledi.
NASA, Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılımını uzayın barışçıl keşfi ve bu alanda refahın artırılması yönündeki taahhütlere katılım olarak duyurdu.
Artemis Anlaşmaları’nın kapsamı
1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması’na dayanan Artemis Anlaşmaları, uzayın sorumlu biçimde keşfedilmesi için çok taraflı ve bağlayıcı olmayan ilke ve kurallar bildirgesi niteliği taşıyor.
Anlaşmanın ilkeleri arasında uzay nesnelerinin kaydedilmesi, faaliyetlerin çakışmasının önlenmesi, bilimsel verilerin paylaşılması ve acil yardım sağlanması bulunuyor. ABD, aynı çerçevede Ay’da kalıcı bir üs kurulmasını, Ay’ın Mars yolculuğunda bir durak olarak kullanılmasını ve Ay’daki değerli madenlerin çıkarılmasını öngörüyor.
ABD, Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri, 13 Ekim 2020’de anlaşmaya imza atan ilk ülkeler olmuştu.
