Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarını TÜBİTAK bünyesinde kurmak üzere önemli bir projeye imza atıldığını açıkladı. "Arf-Kuantum" adı verilen sistemin 2027'de devreye alınması planlanıyor.
Kacır, "2027 yılında devreye alacağımız 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sistemi ile kuantum bilişim teknolojilerinde dünyada önde gelen 15 ülke arasında yer almaya yönelik büyük bir adım atıyoruz" dedi. Bakan, projeyi Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun bir parçası olarak tanımladı.

"Yüzde 100 tam kontrol"
Kacır, sistemin kurum içinde çalışacağına dikkat çekerek "Kurum içi altyapı sayesinde donanım, veri ve çalıştırılan projelerde geliştirilen tüm fikri mülkiyet hakları tamamen kendi kontrolümüzde olacak" ifadesini kullandı.
Bakana göre Arf-Kuantum ile yapay zekâdan siber güvenliğe, ileri malzeme teknolojilerinden karmaşık optimizasyon problemlerine kadar kritik alanlarda yerli kuantum algoritmaları ve yazılımları geliştirilecek. Sistemin yeni ilaç ve malzemelerin keşif süreçlerini hızlandırması, enerji, ulaşım ve lojistikte daha verimli çözümlerin bulunmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Araştırmacılar TRUBA üzerinden erişecek
Kuantum bilgisayarından üniversiteler, araştırmacılar, kamu kurumları, sanayi kuruluşları ve teknoloji girişimleri yararlanabilecek. Araştırmacılar bulundukları şehirden TÜBİTAK'ın ulusal hesaplama altyapısı TRUBA üzerinden proje başvurusu yaparak sisteme erişebilecek. Projeyle kritik araştırmalarda dışa bağımlılığın azaltılması, bilimsel çalışmaların ve verilerin Türkiye'de kalması amaçlanıyor.

IQM Radiance, Finlandiya merkezli IQM Quantum Computers'ın süperiletken kübitlere dayanan kuantum bilgisayar ailesi. Şirketin 54 kübitlik Radiance sistemi, İtalya'daki CINECA süper bilgisayar merkezi gibi Avrupa'daki araştırma kurumlarında kullanılıyor. Kacır, yatırımın Türkiye'nin kuantum alanındaki nitelikli insan gücünü ve teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini söyledi.
Görseller: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (AA), IQM Quantum Computers / Wikimedia Commons