Merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ayrılan kaynak, 2017-2026 döneminde 13 milyar 243 milyon 950 bin liradan 308 milyar 568 milyon 34 bin liraya yükseldi. Toplam kaynak artışı yaklaşık 23 kat olarak hesaplandı.
AR-GE bütçesinde en yüksek artış, uzayın keşfi ve kullanımı alanında gerçekleşti. Bu alana 2017'de 30,5 milyon lira ayrılırken, tutar 2024'te 2,3 milyar lirayı aştı ve 2026'da 3 milyar 278 milyon 799 bin liraya çıktı.
Uzay çalışmalarında 107 katlık artış
Uzay çalışmalarına ayrılan bütçenin 2017-2026 dönemindeki artışı 107 katı buldu. Milli Uzay Programı kapsamındaki çalışmalar, insanlı ilk uzay bilim misyonu ve yerli haberleşme uydusu Türksat 6A gibi projeler, bu alandaki bütçe artışının öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
Tarım ve sanayi kaynakları büyüdü
Tarım sektörünün AR-GE ödenekleri 2017'deki 272,4 milyon liradan 2026'da 14 milyar 483 milyon 618 bin liraya yükseldi. Böylece tarımsal AR-GE kaynakları 53 kat arttı.
Endüstriyel üretim ve teknoloji alanına ayrılan kaynak da 1 milyar 8 milyon liradan 27 milyar 558 milyon 758 bin liraya çıktı. Bu alandaki artış yaklaşık 27 kat olarak kaydedildi.
Sağlık AR-GE bütçesi 279,7 milyon liradan 1 milyar 880,6 milyon liraya, enerji kaynakları 176,7 milyon liradan 955,3 milyon liraya yükseldi. Ulaşım, telekomünikasyon ve diğer altyapılar için ayrılan tutar ise 470,1 milyon liradan 6 milyar 681,9 milyon liraya ulaştı.
En büyük pay üniversite fonlarından finanse edilen araştırmalara ayrıldı
Genel üniversite fonlarından finanse edilen AR-GE kalemi, miktar bakımından bütçedeki en büyük payı oluşturdu. Bu alana ayrılan kaynak 2017'de 7,7 milyar lirayken 2024'te 122 milyar liraya, 2026'da 214 milyar 518 milyon 827 bin liraya yükseldi.
Üniversite fonlarından finanse edilen araştırmaların 2026'daki toplam AR-GE bütçesindeki payı yaklaşık yüzde 70 oldu. Diğer kaynaklardan finanse edilen AR-GE bütçesi de 470,2 milyon liradan 16 milyar 955,6 milyon liraya çıktı.
Savunma ve eğitim AR-GE'sinde artış
Savunma alanındaki AR-GE bütçesi 2017'deki 1 milyar 856 milyon liradan 2026'da 12 milyar 262 milyon liraya yükseldi. Bu artış 6,6 kat olarak hesaplandı.
Eğitim alanına ayrılan AR-GE kaynağı 570,2 milyon liradan 8 milyar 562,5 milyon liraya, kültür, eğlence, din ve kitle iletişimi alanındaki kaynak 4,3 milyon liradan 130 milyon liraya çıktı.
Siyasi ve sosyal sistemler, yapılar ve süreçler başlığındaki AR-GE harcamaları 52,1 milyon liradan 603,6 milyon liraya yükseldi. Çevre alanındaki kaynak 103,1 milyon liradan 465,4 milyon liraya, yeryüzünün keşfi ve kullanımı için ayrılan bütçe ise 250,6 milyon liradan 230,8 milyon liraya geriledi.
