Türkiye, çip tedarikindeki küresel arz sorunlarına karşı yerli tasarım, araştırma-geliştirme ve üretim kapasitesini artırmaya hazırlanıyor. Otomotivdeki elektronik kontrol ünitelerinden beyaz eşya motor sürücülerine, güç kaynaklarından sensörlere ve kritik savunma sistemlerine kadar birçok alanda kullanılan çipler, ekonomik güvenlik ve üretim sürekliliği açısından stratejik görülüyor.
2027-2029 Orta Vadeli Program'da, yarı iletkenlerin de aralarında bulunduğu stratejik sektörlerde yerli araştırma-geliştirme, üretim ve yenilik kapasitesinin artırılması hedeflendi. Ekonomik Güvenlik ve Dayanıklılık başlığı altında çip üretim tesislerinin kurulması da planlanan adımlar arasında yer aldı.
Kimlik ve pasaport çipleri yurt içinde üretilecek
Kurulması planlanan tesislerle kimlik ve pasaportlarda kullanılan çiplerin yanı sıra endüstriyel uygulamalara yönelik ürünlerin de yurt içinde üretilmesi amaçlanıyor. Sektörde yalnızca üretim kapasitesinin değil, tasarım, araştırma-geliştirme ve ticarileştirme kabiliyetlerinin de geliştirilmesi öngörülüyor.
İmalat sanayisi, enerji, tarım, sağlık ve ulaştırma sektörlerinde arz güvenliğini güçlendirmek amacıyla yerli üretimi destekleyen eylem planları hazırlanıyor. Bu planların yıl sonuna kadar oluşturularak Ekonomi Koordinasyon Kurulunun değerlendirme ve kararına sunulmak üzere Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletilmesi bekleniyor.
Üretim kapasitesinde 110 nanometre hedefi
Eylem planlarıyla Türkiye'nin çip tasarımı ve araştırma-geliştirme alanındaki yetkinliğinin üretim aşamasına taşınması hedefleniyor. TÜBİTAK BİLGEM ve Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı üzerinden sürdürülen çalışmalarla mevcut 250 nanometrelik üretim kapasitesinin, Orta Vadeli Program döneminde 110 nanometre seviyesine çıkarılması planlanıyor.
Kamu desteğiyle çok ortaklı bir Ulusal Çip Konsorsiyumu oluşturulması da planlar arasında bulunuyor. Konsorsiyum aracılığıyla çip ekosisteminin kademeli biçimde büyütülmesi, teknik yetkinliklerin geliştirilmesi ve Türk sanayisinin kritik çip ihtiyacında dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.
HIT-Çip çağrısına 5 milyar dolarlık bütçe
TÜBİTAK başta olmak üzere ilgili kuruluşların teşviklerle sürece destek vermesi planlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının devreye aldığı HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamındaki imkanların çip yatırımlarında da kullanılması öngörülüyor.
HIT-Çip çağrısı için 5 milyar dolarlık destek bütçesi ayrıldı. Bu destekle 65 nanometre veya daha ileri teknolojide yıllık en az 1 milyon pul üretim kapasitesi oluşturulması hedefleniyor.
Milli işlemci projeleriyle dışa bağımlılık azaltılacak
ÇAKIL ve ALP-EREN gibi milli işlemci projeleriyle açık kaynaklı mimariler üzerinden güvenli işlemci çekirdekleri oluşturulması ve dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor. Otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde yerli çiplerin kullanım alanlarının genişletilmesine yönelik çalışmalar da yürütülecek.
Çip gündemi, yalnızca yeni bir yatırım alanı olarak değil, sanayi ve teknoloji dönüşümünün kalıcı unsurlarından biri olarak ele alınıyor. Bu kapsamda nitelikli insan kaynağından test ve standart altyapısına, üniversite araştırmalarından sanayi işbirliği ağlarına kadar geniş bir kapasite oluşturulması planlanıyor.
