Bakan Kacır, Türkiye'nin ilk Ay görevi kapsamında geliştirilen Ay Uzay Aracı Projesi'nde üretim, montaj ve entegrasyon çalışmalarının tamamlandığını açıkladı. Kacır, TÜBİTAK SAGE'de düzenlenen Ay Araştırma Programı Basın Toplantısı'nda, uzay aracının sistem seviyesi çevresel testler için TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne gönderileceğini söyledi.
Fırlatma 2027'nin ilk aylarında planlanıyor
Kacır, Ay uzay aracının 2027'nin ilk aylarında fırlatılmasının planlandığını belirtti. Yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından aracın Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşması, bu yörüngede en az üç ay operasyon yürütmesi öngörülüyor.
Görev performansına bağlı olarak operasyon süresinin 1,5 yıla kadar uzatılabileceği aktarıldı. Türkiye, program kapsamında Ay görevi gerçekleştiren 9'uncu ülke olmayı hedefliyor.
Ay'ın yüzeyi ve çevresi incelenecek
Görev sırasında Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay'ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri incelenecek. Yerli geliştirilen bilimsel ekipmanlarla Ay'daki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler de yapılacak.
Bilimsel çalışmaların tamamlanmasının ardından uzay aracının kontrollü yavaşlatma manevralarıyla Ay yüzeyine ulaştırılması hedefleniyor. Bu aşamada yerli olarak geliştirilen Hibrit İtki Sistemi kullanılacak.
Aracın yerlilik oranı yüzde 80'i aşıyor
Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracının yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla üretildiği belirtildi. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirilen uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kabiliyetlerden Ay aracında yararlanıldı.
Aracın fırlatma ve uzay ortamındaki zorlu koşullara dayanımı; ısıl vakum, yapısal ve elektromanyetik uyumluluk testleriyle sınanacak. Bu testlerin tamamlanmasının ardından araç, TÜBİTAK UZAY'ın ODTÜ yerleşkesinde yapımı süren temiz oda ve entegrasyon tesisine götürülecek, nihai kontrollerden sonra fırlatma için Kennedy Uzay Üssü'ne gönderilecek.
Programın tamamlanma seviyesi yüzde 77
Ay Araştırma Programı'nda 2022'nin başından bu yana yüzde 77 tamamlanma seviyesine ulaşıldığı bildirildi. Geliştirme ve üretim süreçlerinde TÜBİTAK UZAY ve DeltaV'nin yanı sıra yerli teknoloji firmaları ve girişimler de görev alıyor.
Kacır ayrıca yüksek hızlı veri iletim kapasitesi ve esnek kapsama özelliklerine sahip TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başlandığını açıkladı. İMECE-2 ve İMECE-3 takım uydularıyla daha geniş alanları görüntüleyebilen ve aynı bölgeden daha sık veri alabilen bir yer gözlem uydusu mimarisi oluşturulması hedefleniyor.
Uzay teknolojileri geliştirme bölgesi kurulacak
Türkiye'nin, Ay ve diğer gök cisimlerine yönelik sivil uzay faaliyetlerinde uluslararası işbirliklerini teşvik etmeyi amaçlayan Artemis Mutabakatı'na 31 Ağustos'taki imza töreniyle katıldığı belirtildi. Antalya'da 5-9 Ekim 2026'da 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin düzenlenmesinin planlandığı ve etkinliğe yaklaşık 10 bin katılımcının beklendiği aktarıldı.
Ankara'da TUA, TÜBİTAK ve ODTÜ işbirliğiyle uzay teknolojileri geliştirme bölgesi kurulması için çalışmaların sürdüğü bildirildi. Somali'de yapımı devam eden uzay limanının Türkiye'nin uzaya bağımsız erişimini desteklemesinin hedeflendiği kaydedildi.
