Türkiye, ulaştırma sektörünü karbonsuzlaştırmak için yeni bir yol haritası belirledi. 2026-2030 dönemini kapsayan Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nda "Sürdürülebilir Hareketlilik ve Akıllı Ulaşım" başlığı altında 6 hedef ve 15 eylem yer aldı. Anadolu Ajansının plandan derlediği bilgilere göre ulaşımda net sıfır emisyon hedefleri oluşturulacak, alternatif yakıt imkânları araştırılacak ve demir yolunun yük taşımacılığındaki payı artırılacak.
Ulaştırma sektörü, Türkiye'deki sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 17'sini oluşturuyor ve bunun büyük bölümü kara yolundan kaynaklanıyor. Bu nedenle plan kapsamında "Türkiye'nin Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Yol Haritası" ile "Çevreye Duyarlı Akıllı Ulaşım Sistemleri Teknoloji Yol Haritası" hazırlanacak.
Demir yolunda 146 milyon ton hedefi
Planın en somut rakamları demir yolu taşımacılığında. Demir yoluyla taşınan yük miktarının 2029'da 146 milyon tona, demir yolunun yük taşımacılığındaki payının da yüzde 11,24'e çıkarılması hedefleniyor. Bunun için intermodal taşımacılık hizmetleri güçlendirilecek, çeken araç parkındaki elektrikli lokomotif oranı artırılacak.

Avrupa Birliği ile demir yolu bağlantısını güçlendirmek için Halkalı-Ispartakule ve Ispartakule-Çerkezköy hatlarının 2026-2030 döneminde tamamlanması öngörülüyor. Orta Koridor ile Samsun-Mersin koridorlarında intermodal taşımacılığı destekleyecek projeler de belirlenecek. Kombine Taşımacılık Yönetmeliği kapsamında Yeşil Lojistik Belgesi sahibi işletmelere yönelik teşvik ihtiyacı tespit edilecek, lojistik merkezlere ilişkin mevzuat hazırlanacak.
Ağır vasıtalara yüksek kapasiteli şarj
Plan, alternatif yakıtlı araçlar için şarj ve yakıt altyapısının geliştirilmesini de içeriyor. Lojistik sektöründeki alternatif yakıtlı ağır tonajlı araçlar için yüksek kapasiteli şarj ve yakıt istasyonlarına yönelik bir plan hazırlanacak. Elektrikli araç şarj altyapısı için ülke genelinde ihtiyaç analizi yapılması ve yeni destek çağrıları açılması planlanıyor. Ulaştırmanın gelecekteki enerji ihtiyacını belirlemek için yakıt ve elektrik tüketimine yönelik projeksiyonlar da çıkarılacak.
Denizcilikte zararlı emisyonların azaltılması için öncelikli alanlar ve yeşil teknolojiler belirlenecek, karbon fiyatlandırmasına yönelik uygulama mevzuatı hazırlanacak. Düşük emisyonlu, alternatif yakıtla çalışan yeni gemilerin inşasına ve mevcut gemilerin dönüşümüne finansal destek verilecek.
Kentlerde ise bisiklet ve e-skuter gibi mikro hareketlilik araçlarının kullanımını özendirecek teşvik mekanizmaları kurulacak; bu araçlar için altyapı, park ve şarj istasyonlarının geliştirilmesi desteklenecek.
Güncellenen Yeşil Mutabakat Eylem Planı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla geçen hafta Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Plan toplam 11 ana başlık, 41 hedef ve 142 eylemden oluşuyor. Ulaşım ayağının ayrıntıları, Türkiye'nin Antalya'da COP31'e ev sahipliği yaptığı günlerde netleşti.
Kapak fotoğrafı: AA. Gövde fotoğrafı: Wikimedia Commons.