Birleşmiş Milletler’in yeni araştırması, Hong Kong’daki veri merkezlerini dünyanın en karbon yoğun altyapıları arasında sıraladı. Rapora göre bu tablo, kentin elektriğinin büyük ölçüde fosil yakıtlara dayanmasından kaynaklanıyor.
"Yapay Zekânın Enerji Kullanımının Çevresel Maliyeti" başlıklı çalışma, yapay zekâyı destekleyen altyapının karbon, arazi ve su etkilerini inceledi. BM, 2030’a gelindiğinde veri merkezlerinin 945 terawatt saat enerji tüketebileceğini öngörüyor.
Hong Kong neden öne çıktı?
BM’nin basın açıklamasına göre bu miktar, Pakistan, Bangladeş ve Nijerya’nın toplam yıllık elektrik tüketiminin neredeyse üç katına denk geliyor. Aynı değerlendirmede Endonezya, Hindistan ve Hong Kong’un küresel ortalamanın çok üzerinde karbon ayak izine sahip şebekeler arasında yer aldığı belirtildi.
Rapora göre Hong Kong’da enerjinin yüzde 67’si fosil yakıtlardan, yüzde 32’si nükleerden ve yalnızca yüzde 1’i yenilenebilir kaynaklardan geliyor. Bu yapı, veri merkezlerinin elektrik kaynaklı emisyonunu daha da yükseltiyor.
Karşılaştırmada ABD, Almanya ve İtalya gibi yaşam standardı benzer ülkelerin küresel ortalamanın altında karbon yoğunluğa sahip olduğu ifade edildi. Buna göre ABD yüzde 18, Almanya yüzde 24, İtalya ise yüzde 32 daha düşük seviyede yer alıyor.
Su ve arazi etkisi de hesaplandı
Çalışma yalnızca karbon salımına değil, veri merkezlerinin su ve arazi kullanımına da dikkat çekiyor. BM’ye göre yapay zekâ kaynaklı su tüketimi, on yılın sonunda 1,3 milyar kişinin temel yıllık evsel ihtiyacına eşdeğer olabilir.
Raporda arazi ayak izinin de 14 bin 500 kilometrekareyi aşabileceği, bunun da yaklaşık Jakarta metropol alanının iki katı büyüklüğünde olduğu vurgulandı. Buna karşın Hong Kong, arazi ve su tüketimi açısından en hafif örnekler arasında gösterildi.
Hong Kong’un dijital altyapısı büyüyor
Hong Kong, ticaret ve lojistik merkezi olması nedeniyle yaklaşık 300 internet servis sağlayıcısına ev sahipliği yapıyor. Kentin telekomünikasyon ağları 12 dış denizaltı optik fiber kablo sistemine bağlanıyor ve yeni hatlar da inşa ediliyor.
Hükümetin Sandy Ridge’de 110 bin metrekarelik yeni bir veri tesisi inşa ettiği, bunun yüzde 90’ının veri merkezlerine ayrılacağı bilgisi de raporda yer aldı. Bu yatırım, kentte dijital altyapının büyümeye devam ettiğini gösteriyor.
Çalışma, yapay zekâ kullanımında günlük işlemlerin toplam enerji talebinin yüzde 80 ila 90’ını oluşturduğunu, model eğitiminin ise daha küçük bir paya sahip olduğunu belirtiyor. Raporda ChatGPT’nin günde yaklaşık 2,5 milyar istem işlediği, görüntü üretiminin de basit bir metin sorgusundan bin kat daha fazla enerji gerektirdiği aktarıldı.
Raporda ayrıca, Ocak 2025’te kullanıma giren DeepSeek’in üç hafta içinde 20 milyondan fazla günlük aktif kullanıcıya ulaştığı ve 2025 ortasına gelindiğinde yaklaşık 125 milyon aylık aktif kullanıcıya sahip olduğu bilgisi paylaşıldı.
Hong Kong’un veri merkezi işletmecileri ise enerji verimliliğini artırmaya, elektrik tüketimini azaltmaya ve çevresel etkileri sınırlamaya çalıştıklarını söylüyor. Kentteki mevcut kurallar, binalarda enerji verimliliğini ve soğutma kulelerinde taze su kullanımını düzenliyor.
Elektrik ve Mekanik Hizmetler Dairesi’nin hazırladığı Yeşil Veri Merkezleri Uygulama Rehberi ise verimli tasarım, tedarik, işletme ve bertaraf süreçlerine yönelik adımlar içeriyor. Rehber, çevresel etkiyi ölçmek için değerlendirme araçlarının kullanımını da teşvik ediyor.
