ABD’de yüksek borçlanma maliyetlerinden rahatlama bekleyen hane halkı, beklediğinden daha uzun süre yüksek faiz ortamıyla karşı karşıya kalabilir. Enflasyonun yeniden hızlanması ve bazı Fed yetkililerinin yıl sonuna kadar faiz artışı ihtimalini dile getirmesi, piyasaların son haftalardaki beklentisini tersine çevirdi.
Bir süre öncesine kadar yatırımcılar, kredi kartı, taşıt kredisi ve ev kredisi limitleri gibi Fed’in gösterge kısa vadeli faizine bağlı ürünlerde düşüş bekliyordu. Ancak bu beklenti, fiyat artışlarındaki son ivmeyle birlikte zayıfladı.
Enflasyon hedefin üzerine çıktı
ABD’de tüketici fiyatları mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,2 arttı. Nisan ayında yıllık artış yüzde 3,8 seviyesindeydi. Bu oran, Fed’in yüzde 2’lik yıllık enflasyon hedefinin belirgin biçimde üzerinde bulunuyor.
Fed, enflasyon yükseldiğinde ekonomiyi soğutmak ve fiyat artışını kontrol altına almak için gösterge faizini artırabiliyor. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, 3 Haziran’da Texas’ın El Paso kentinde yaptığı konuşmada, daha yüksek faizlerin yılın ilerleyen dönemlerinde gerekli olabileceğinden giderek daha fazla endişe duyduğunu söyledi.
Logan’ın yanı sıra bazı Fed yetkililerinin son açıklamaları da daha şahin bir tonun öne çıktığını gösterdi. Logan, haziran ayındaki değerlendirmesinde enflasyonun, gümrük tarifeleri ve enerji fiyatlarındaki artış gibi geçici unsurlar hesaba katılsa bile, Fed’in yüzde 2 hedefinin altına dönmesinin çok uzun sürdüğünü söyledi.
Piyasalar yeni artış ihtimalini fiyatlıyor
CME’nin FedWatch aracı, çarşamba sabahı itibarıyla yıl sonuna kadar en az bir çeyrek puanlık faiz artışı olasılığını yüzde 66 olarak gösterdi. Aynı araç, ekim ayına gelindiğinde piyasaların en az çeyrek puanlık bir artışı çoğunlukla beklediğini ortaya koydu.
Aralık sonu itibarıyla faizlerin en az yarım puan daha yüksek olma ihtimali de yüzde 23,5 olarak fiyatlanıyor. Bu tablo, nisan ayında yatırımcıların Fed’in bir sonraki adımının faiz indirimi olacağını düşündüğü döneme göre keskin bir değişime işaret ediyor.
Fed’in 17 Haziran’daki toplantıda faizleri sabit bırakması bekleniyor. Buna karşın yılın geri kalanında yeni bir artış olasılığı, piyasaların ana senaryoları arasına yeniden girmiş durumda.
Haneler için etkisi sınırlı ama hissedilebilir olabilir
Uzmanlara göre tek bir çeyrek puanlık artış, çoğu hane için aylık giderleri bir anda dramatik biçimde değiştirmeyecek. Bazı durumlarda bu fark, ayda yalnızca birkaç dolarlık ek yük anlamına gelebilir.
Ancak yüksek borcu olan ya da birden fazla kredi türü taşıyan haneler için etkiler zamanla birikebilir. Genel olarak daha yüksek faiz, borçlanmayı pahalı hale getiriyor ve toplam maliyeti artırıyor.
Bankrate’in değerlendirmelerine göre kredi puanı da kredi maliyetlerinde Fed kararlarından daha büyük rol oynayabiliyor. Kayıtları zamanında ödemek ve borç yükünü kontrol altında tutmak, faizlerin düşmesini beklemekten daha etkili bir yol olarak öne çıkıyor.
Faizlerin seyri, hem tüketici harcamalarını hem de ekonomi genelindeki borçlanma koşullarını yakından etkileyecek. Bu nedenle gözler, hem Fed’in yaklaşan toplantısında hem de enflasyon verilerinde olmaya devam ediyor.
