Küresel piyasalarda enflasyonist baskıların sürmesi, enflasyonun hedeflerin üzerinde kalması ve merkez bankalarının faiz artırımı yönünde adımlar atması tahvil piyasalarındaki satış baskısını artırdı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş de para politikalarının daha uzun süre sıkı tutulabileceği beklentisini güçlendirdi.
Uzun vadeli tahvil faizlerindeki artış, borçlanma maliyetlerini yükseltirken hisse senedi değerlemeleri üzerindeki baskıyı artırdı. Tahvil getirilerinde yaşanan sert yükselişlerin ardından kısmi geri çekilmeler görülse de faizlerin yüksek seviyelerde kalması küresel risk algısını olumsuz etkiledi.
ABD tahvil faizleri ve dolar yükseldi
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,34'e, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,69'a çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyelerini gördü. Daha sonra getiriler sırasıyla yüzde 5,28 ve yüzde 5,61 seviyelerinde dengelendi.
Tahvil faizlerindeki yükselişin desteğiyle dolar endeksi 102,2 ile Nisan 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı ve haftayı yüzde 1 artışla 101,9 seviyesinden tamamladı. Fransa kaynaklı mali endişeler nedeniyle avronun değer kaybetmesi de doları destekledi.
Altının ons fiyatı, tahvil getirilerindeki yükseliş ve dolara olan talebin artmasıyla haftalık bazda yüzde 3,4 gerileyerek 4 bin 141 dolara indi.
ABD'de tarım dışı istihdam eylülde 29 bin kişi arttı ve beklentilerin altında kaldı. İşsizlik oranı yüzde 4,2'ye yükselirken ağustos ayındaki istihdam artışı 162 bin olarak kaydedildi.
İstihdam verisinin ardından ABD Merkez Bankasının ekim ayında faiz artırma ihtimali yüzde 23'e geriledi. Fed'in enflasyon göstergesi olarak izlediği, gıda ve enerji kalemleri hariç çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise ağustosta aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 3 arttı.
Beklentiler çekirdek endeksin aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3 artması yönündeydi. Endeks temmuzda aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3 yükselmişti.
Enerji piyasalarında yükseliş sürdü
ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa'nın stoklarında bulunan dizelin önemli bir bölümünün piyasaya sürülmesini kabul ettiğini bildirdi. G7 ülkelerinin liderleri de küresel enerji piyasalarını istikrara kavuşturmak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda dizel ve diğer petrol rezervlerinden toplam 100 milyon varilin 4 ay içinde serbest bırakılmasına karar verdi.
Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı cuma günü gerilese de devam eden jeopolitik risklerin etkisiyle haftalık bazda yüzde 3,5 artarak 102,3 dolara çıktı.
New York borsası haftayı karışık tamamladı
New York borsasında haftalık görünüm karışık seyretti. Dow Jones endeksi yüzde 1,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,27 gerilerken Nasdaq endeksi yüzde 0,45 yükseldi.
ABD piyasalarında gelecek hafta hizmet sektörü PMI ve ISM hizmet sektörü PMI, dış ticaret dengesi, Fed toplantı tutanakları, haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.
Avrupa borsalarında enflasyon ve borç endişesi
Avrupa borsaları, artan enerji maliyetlerinin enflasyon endişelerini ve tahvil piyasalarındaki baskıyı artırmasıyla haftayı negatif tamamladı. Fransa, İtalya ve Almanya'da açıklanan enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gelmesi satış baskısını güçlendirdi.
Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon yüzde 3,8 ile 3 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,96'ya yükselerek 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Fransa'da kamu borcuna ilişkin endişeler öne çıkarken Paris yönetimi, harcamaları sınırlayarak ve vergi gelirlerini artırarak bütçe açığını daraltmayı amaçlıyor. İngiltere'de 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 6'nın üzerine çıkarak 1998'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ülkede kamu borcuna ilişkin endişelerin yanı sıra 28 Ekim'de açıklanması beklenen yeni bütçe izlenecek.
Haftalık bazda FTSE 100 yüzde 2,18, Almanya'da DAX 40 yüzde 0,70, Fransa'da CAC 40 yüzde 2,24 ve İtalya'da FTSE MIB yüzde 2,66 değer kaybetti. Gelecek hafta Avro Bölgesi'nde üretici fiyatları, hizmet sektörü PMI ve perakende satışlar ile Almanya'nın sanayi üretimi ve dış ticaret dengesi takip edilecek. Avrupa Merkez Bankasının toplantı tutanakları da açıklanacak.
Asya borsalarında Japonya ayrıştı
Yükselen tahvil getirileri ve petrol fiyatları Asya borsalarında risk iştahını baskılarken Japonya piyasası pozitif ayrıştı. Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,11 ile 1995'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Japonya'da Tokyo enflasyonu eylülde yıllık bazda yüzde 1,9'dan yüzde 2,7'ye yükseldi. Bu gelişme, Japonya Merkez Bankasının faiz artırabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.
Çin hükümeti, ekonomik yavaşlamayı sınırlamak için yeni destek politikaları uygulamaya koyacağını ve gayrimenkul piyasasını istikrara kavuşturacak önlemleri değerlendireceğini açıkladı. Çin Merkez Bankası da reel ekonomiyi desteklemek amacıyla 3 politika bankasının 1 yıl vadeli kredi faiz oranını 25 baz puan indirdi.
Haftalık bazda Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,93 yükselirken Güney Kore'de Kospi yüzde 1,09, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 2,19 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,19 geriledi. Gelecek hafta Japonya'da hizmet sektörü PMI, tüketici güveni, cari denge ve perakende satışlar açıklanacak.
Yurt içinde Borsa İstanbul geriledi
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,88 düşerek 12.270,18 puandan kapandı. Dolar/TL ise önceki haftalık kapanışa göre yüzde 0,35 yükselerek haftayı 49,1285 seviyesinden tamamladı.
Sermaye Piyasası Kurulu, Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan ve tasfiye sürecindeki fonlarda mutabakatı tamamlanan tüm katılma payı sahiplerine, tasfiye sonucunda hak kazanacakları ödemeye mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılmasına karar verdi. Her yatırımcıya, her fon için ayrı ayrı yapılacak ara ödeme tutarı 1 milyon lirayı aşmayacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TBMM'nin 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla yaptığı konuşmada fon piyasasının bir bölümünde ortaya çıkan sorunun çözüldüğünü söyledi. Erdoğan, sermaye piyasası kuralları çerçevesinde hakkaniyet ve adalet gözetilerek sürecin yürütüldüğünü belirtti ve bu konunun iktisadi güvenliğe ve toplumsal barışa tehdit oluşturmasına izin vermeyeceklerini ifade etti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, küresel ekonomideki gelişmeler, jeopolitik gerilimler ve Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Şimşek, sorunlu portföy yönetim şirketleriyle ilgili fonların karantinaya alındığını, tasfiye ve çözüm sürecinin başladığını belirterek amaçlarının sorunların finansal sistemin geneline yayılmasını önlemek olduğunu söyledi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, zorunlu karşılık uygulamasında yaptığı değişiklikle KOBİ kredilerindeki yüzde 4,5 olan büyüme sınırını yüzde 5'e yükseltti. Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları da düşürüldü.
Gelecek hafta yurt içinde enflasyon izlenecek
Yurt içinde gelecek hafta pazartesi günü enflasyon, cuma günü ise sanayi üretimi verisi açıklanacak. Ekonomistlerin beklentilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi eylülde yüzde 2,18 artacak.
Beklenti gerçekleşirse ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyonun eylülde yüzde 30,16'ya gerilemesi bekleniyor. Ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması ise yüzde 29,66 olarak hesaplandı.
