Batı Trakya Türkleri, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in Arnavutluk’taki Rum azınlığın haklarının korunmasına ilişkin açıklamalarını eleştirdi. Avrupa Batı Trakya Türkleri Federasyonu, Miçotakis’in 90. Selanik Uluslararası Fuarı kapsamında yaptığı değerlendirmelerin Yunanistan’ın Batı Trakya Türk toplumuna yönelik politikasıyla çeliştiğini savundu.
Miçotakis, Arnavutluk’taki Rum azınlığın haklarının korunmasının yalnızca iki ülke arasındaki ilişkilerle sınırlı olmadığını, Avrupa hukuku ve Avrupa Birliği yükümlülükleriyle de bağlantılı bulunduğunu söyledi.
Federasyonun eleştirileri
Federasyon, bu açıklamaların azınlık hakları konusunda Yunanistan tarafından çifte standart uygulandığını gösterdiğini öne sürdü. Açıklamada, Yunanistan’ın 1981’den bu yana Avrupa Birliği üyesi olmasına rağmen Batı Trakya Türk toplumunun hak ve özgürlüklerini ihlal ettiği iddia edildi.
Federasyon ayrıca Batı Trakya Türklerinin Türk kimliğinin tanınmadığını ve adında "Türk" kelimesi bulunan derneklerin faaliyet göstermesine izin verilmediğini belirtti. Açıklamada, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Yunanistan hakkında dernek kurma özgürlüğüne ilişkin kararlarının uzun süredir uygulanmadığı savunuldu.
Kapatılan dernekler ve mahkeme kararları
İskeçe Türk Birliği 1927’de, Gümülcine Türk Gençler Birliği 1928’de, Batı Trakya Türk Öğretmenler Birliği ise 1936’da kuruldu. Federasyon, bu derneklerin 1980’li yıllarda adlarında "Türk" kelimesi bulunduğu gerekçesiyle kapatıldığını aktardı.
Açıklamada, Batı Trakya’daki azınlığın Lozan Antlaşması’nda "Türkler" yerine "Müslümanlar" olarak tanımlandığı gerekçesiyle derneklerin kapatıldığı belirtildi. Yunanistan’ın bir dönem azınlık okullarının tabelalarında ve karnelerinde "Türk" kelimesinin kullanılmasına göz yumduğu, ancak daha sonra bu adı taşıyan derneklere resmi faaliyet izni verilmediği ifade edildi.
Merkezi Meriç ilindeki Azınlık Gençliği Derneği ile Rodop ilindeki Türk Kadınları Kültür Derneğinin tescil başvurularının reddedilmesi ve İskeçe Türk Birliğinin kapatılması üzerine konu 2005’te Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşındı.
Mahkeme, 2007 ve 2008 yıllarında verdiği kararlarda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin toplantı ve dernek kurma özgürlüğünü düzenleyen 11. Maddesinin ihlal edildiğine hükmetti.
Kararların uygulanmasına ilişkin düzenleme
Yunanistan’da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasına ilişkin yasal düzenleme ise 2017’de parlamentoda kabul edildi. Muhalefet partilerinin itirazlarına rağmen düzenlemeye, ulusal güvenliğin söz konusu olduğu durumlarda kararın uygulanmayabileceği yönünde bir ifade eklendi.
Federasyon, Batı Trakya Türk azınlığı tarafından kurulan bazı derneklerin, Türklerin etnik azınlık olduğu görüşünü savundukları gerekçesiyle Yunanistan tarafından kapatıldığını veya faaliyetlerine izin verilmediğini belirtti.