Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye'nin 2021'de yaşanan orman yangınlarının ardından yangınla mücadele anlayışını yeniden şekillendirdiğini, hava filosunu, İHA'larını ve saha kapasitesini güçlendirdiğini söyledi. Yumaklı, gözetleme kulelerini yapay zekâ destekli erken tespit sistemleriyle birleştirdiklerini ve ilk müdahale sürelerini dakikalarla ölçülen seviyelere indirdiklerini anlattı.
Yumaklı, Antalya'daki BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Mavi Bölge'deki Likya Salonu'nda düzenlenen “Entegre Yangın Yönetimi ve Orman Yangınlarına Karşı Dayanıklılık İçin Teknoloji ve İnovasyon Üst Düzey Diyaloğu”nda konuştu. Bakan, 11 Kasım'daki Liderler Zirvesi'nde duyurulan Entegre Yangın Yönetimi Antalya Eylem Planı'nı ortaklarla birlikte uygulama aşamasına taşımak için bir araya geldiklerini söyledi.

“Yangınlar iklim değişikliğinin hem sonucu hem tetikleyicisi”
Orman yangınlarının artık mevsimlik ve yerel bir sorun olmadığına dikkati çeken Yumaklı, “Yıl boyu süren, sınır tanımayan, sonuçları çok yıkıcı olan bir tehdittir. Dünyada her yıl yaklaşık 261 milyon hektar alan yangından etkileniyor. Bunun 127 milyon hektarı ormanlar. Üstelik yüzyılın sonuna kadar aşırı yangın olaylarının yüzde 50'ye varan oranda artması bekleniyor” dedi.
Yumaklı, G7 Kananaskis Orman Yangını Şartı'nı, Türkiye'nin ev sahipliğinde hazırlanan İstanbul Raporu'nu, COP30'daki Belem Eylem Çağrısı'nı ve UNEA-7 kararını uluslararası toplumun bu tehdide verdiği yanıtın dönüm noktaları olarak saydı. Bunların hepsinin “Çözümler elimizde ancak yaklaşımlarımız hâlâ parçalı” mesajını verdiğini belirten Yumaklı, yangın başladıktan sonra söndürmeye odaklanan anlayıştan, yangını başlamadan önlemeye odaklanan bütüncül bir yaklaşıma geçmek gerektiğini vurguladı.
Orman yandığında yalnızca ağaçların değil toprağın hafızasının, suyu tutan köklerin, arıların kovanının ve çobanın merasının da yandığını söyleyen Yumaklı, “Ağaçsız kalan toprak, yağmuru tutamaz. Su akar gider, ardında sel, erozyon ve kuraklık bırakır. Böylece yangın, söndükten yıllar sonra bile tarlada, barajda ve sofrada yanmaya devam eder” ifadelerini kullandı.

Antalya Eylem Planı'nın dört hedefi
Yumaklı, Antalya Eylem Planı'nın dört hedefe odaklandığını açıkladı: sınır ötesi ortak müdahale kapasitesi; bilim, veri ve inovasyona dayalı erken uyarı; yerel yangın rejimlerine uygun peyzaj yönetimi ve restorasyon; özellikle gelişmekte olan ülkeler için finansmana, kapasiteye ve teknolojiye erişimin kolaylaştırılması.
Yangından etkilenen alanları ekolojik özelliklerine uygun biçimde yeniden ormana kavuşturduklarını belirten Yumaklı, “Bu sene 600 milyon fidan ve tohumu toprakla buluşturduk. Bizim için mesele yalnızca teknoloji değildir. Bu başarı, kurumsal koordinasyonun, sürekli eğitimin ve uluslararası işbirliğinin eseridir. Türkiye, bu birikimini Antalya Eylem Planı çerçevesinde tüm ortaklarıyla paylaşmaya hazırdır” dedi.

Brezilya ve Kore Cumhuriyeti'ne, BM Gıda ve Tarım Örgütü'ne (FAO), Orman ve İklim Liderleri Ortaklığı'na ve planın sekretaryasını yürütecek Küresel Yangın Yönetim Merkezi'ne teşekkür eden Yumaklı, COP31'in ormanlar için gerçek bir uygulama COP'u olmasını dilediğini söyledi: “Ormanlarımız ortak mirasımızdır. Onları korumak ise ortak sorumluluğumuzdur.”
Fotoğraflar: Tarım ve Orman Bakanlığı, Anadolu Ajansı. Kaynak: Anadolu Ajansı.