Ticaret Bakanlığı, dış ticaret mevzuatına aykırı hareket eden firmalara yönelik denetimlerin hız kesmeden sürdüğünü bildirdi. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, sonradan kontrol ve ikincil kontrol incelemeleriyle usulsüz işlemlere geçit verilmediği vurgulandı.
Son 2,5 yıllık dönemde toplam 28,7 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Yıllara göre dağılım şöyle oldu:
- 2024'te bir önceki yıla göre yüzde 98 artışla 6,8 milyar lira (5,5 milyar lira ikincil kontrol, 1,3 milyar lira sonradan kontrol).
- 2025'te yüzde 100 artışla 13,6 milyar lira (11,8 milyar lira ikincil kontrol, 1,8 milyar lira sonradan kontrol).
- Bu yılın ilk 6 ayında ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artışla 8,3 milyar lira (6,5 milyar lira ikincil kontrol, 1,8 milyar lira sonradan kontrol).
"Söz konusu kontroller sonucunda, 2024 yılında 5,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,3 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere, 2023’e göre yüzde 98 artışla toplam 6,8 milyar lira, 2025’te 11,8 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere bir önceki yıla kıyasla yüzde 100 yükselişle 13,6 milyar lira, bu yılın ilk 6 ayında ise 6,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere geçen yıla göre yüzde 43 artışla toplam 8,3 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. "
İleri veri analitiğiyle riskli firmalar belirleniyor
Çalışmaların Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütüldüğü belirtilen açıklamada, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli olanları tespit etmek için Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi ileri veri analitiği tekniklerinin kullanıldığı kaydedildi.
Riskli firmalar Bakanlık müfettişlerince sonradan kontrol denetimine alınırken, şüpheli gümrük beyannameleri ise 18 bölge müdürlüğünün kontrol şubeleri tarafından ikincil incelemeye tabi tutuluyor.
Bakanlık açıklamasında, "Gümrük ve dış ticaret işlemlerinin kurallara uygun gerçekleştirilmesi ve vergi gelirleri üzerindeki kayıp kaçağın en aza indirilmesi amacıyla yürütülen söz konusu kontroller, önümüzdeki dönemlerde de en etkin şekilde uygulanmaya devam edecektir" ifadelerine yer verildi.