Avrupa Komisyonu, vatandaşların kriz ve acil durumlara hazırlanmasına yönelik yeni bir rehber yayımladı. Eşitlik, Hazırlık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu AB Komiseri Hadja Lahbib, rehberi 3 Kasım'da Brüksel'de başlayan 9. Avrupa Sivil Koruma Forumu'nda tanıttı. Komisyon, Avrupa'nın daha sık olarak karmaşık krizlerle karşı karşıya kaldığını vurgulayarak kıtayı daha dirençli hâle getirmek için somut adımlar attığını açıkladı.
Lahbib, rehberin amacını şu sözlerle özetledi: "Felaket yaşandığında ilk saatler her şeyi değiştirebilir. Her Avrupalı ne yapacağını, ailesini nasıl koruyacağını ve başkalarına nasıl yardım edeceğini bilmeli."

Kamu yardımı gelene kadar üç gün
Rehberin merkezinde, hanelerin bir acil durumun ilk üç gününde, kamu yardımı seferber edilirken temel ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayabilmesi yer alıyor. Komisyon'a göre ilk 72 saatte kendi kendine yetebilen haneler acil servislerin yükünü hafifletiyor ve yardımın en çok ihtiyaç duyanlara yönlendirilmesini kolaylaştırıyor. Belgede 72 saat bir üst sınır değil, "asgari" eşik olarak tanımlanıyor.
Rehberi destekleyen çalışma belgesinde evde bulundurulması önerilen malzemeler de sıralanıyor: oda sıcaklığında saklanabilen ve pişirme gerektirmeyen gıdalar, içme, yemek ve temizlik için su, alternatif ısınma ve aydınlatma imkânı, ilaç ve ilk yardım malzemesi, hijyen ürünleri, pilli radyo ve şarjı dolu powerbank. Dijital ödeme sistemlerinin çökme ihtimaline karşı bozuk para dahil bir miktar nakit tutulması ve hızlı tahliye için ayrı bir çanta hazırlanması da tavsiyeler arasında.
Okul müfredatı ve güvenilir bilgi
Rehber ayrıca acil durumlara hazırlığın okul öncesi ve ilkokul müfredatlarına dahil edilmesini, eğitimcilerin bu konuda bilgilendirilip eğitilmesini öngörüyor. Engelli bireyleri de kapsayan daha erişilebilir ve kapsayıcı önlemler alınması, yetkililerin vatandaşlara acil durumlardan önce, sırasında ve sonrasında güvenilir bilgi sağlaması istenen adımlar arasında. Komisyon, 2027'den itibaren her yıl 23 Ekim'in "AB Hazırlık Günü" olarak düzenlenmesini de önerdi.

Türkiye de mekanizmanın içinde
Bağlayıcı olmayan rehber, 27 AB üyesinin yanı sıra Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 10 katılımcı ülkeden oluşan AB Sivil Koruma Mekanizması'na hitap ediyor. Ülkelerin önerileri kendi ulusal yapılarına göre uygulaması bekleniyor. Türkiye'de AFAD da vatandaşlara afet sonrasındaki ilk 72 saati karşılayacak bir afet ve acil durum çantası hazırlamalarını tavsiye ediyor.
Yeni adım, AB'nin Mart 2025'te kabul ettiği Hazırlık Birliği Stratejisi'nin devamı niteliğinde. Eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö'nün raporuna dayanan strateji, jeopolitik gerilimler, siber ve hibrit tehditler ile iklim kaynaklı afetlere karşı toplumun tamamını kapsayan bir hazırlık anlayışı öngörüyor ve 72 saatlik öz yeterlilik hedefini de içeriyordu.
Görseller: Avrupa Komisyonu. Kapak: Thijs ter Haar / Wikimedia Commons (CC BY 2.0, arşiv)