Türk Silahlı Kuvvetlerine ait iki uçağın cuma sabahki hareketleri, herkesin erişebildiği uçuş takip platformlarına yansıdı. Uçakların yaydığı ADS-B transponder sinyallerine dayanan bu verileri paylaşan ConflictTR hesabına göre, Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait TURNA01 çağrı kodlu ATR-72 deniz karakol uçağı 6 Kasım sabahı Akdeniz üzerinde uçuşa başladı.

Saat 08.36 sularında paylaşılan ilk ekran görüntüsünde, uçağın Türkiye'nin güneybatı kıyısından havalandıktan sonra Antalya'nın batı kıyıları açıklarında bir süre tur attığı, ardından güneye, açık denize yöneldiği görülüyor.
Bir saati aşkın süre sonra, saat 09.43 sularında paylaşılan ikinci görüntü TURNA01'in hâlâ havada olduğunu gösterdi. Bu kez uçağın izinin Antalya açıklarından güneydoğuya uzanarak Kıbrıs Adası'nın güneybatısındaki açık denize ulaştığı görülüyor.

Haritada, uçağın Türkiye kıyılarından ayrıldıktan sonra Kıbrıs'ın batısından geçerek adanın güneybatısına uzanan geniş bir hat izlediği görülüyor. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ya da Millî Savunma Bakanlığı (MSB) uçuşa ilişkin bir açıklama yapmadı; uçuşun görevine dair resmî bir bilgi bulunmuyor.
MELTEM-3 Projesi'yle gelen P-72'ler
Deniz Kuvvetleri envanterinde P-72 adıyla anılan ATR-72-600 deniz karakol uçakları, MELTEM-3 Projesi kapsamında hizmete girdi. Temmuz 2012'de İtalyan Alenia Aermacchi (bugünkü Leonardo) ile TUSAŞ arasında imzalanan sözleşmeyle altı ATR-72-600 uçağının denizaltı savunma harbi konfigürasyonuna dönüştürülmesi kararlaştırıldı. Ana alt yüklenici olarak modifikasyon işlerini kendi tesislerinde yürüten TUSAŞ, yapısal ve elektriksel modifikasyondan montaj, test ve entegre lojistik desteğe kadar geniş bir iş payı üstlendi. Projenin ilk P-72'si Aralık 2020'de Deniz Kuvvetlerine teslim edildi.
TUSAŞ'ın verilerine göre uçaklar deniz karakol, arama-kurtarma, istihbarat, elektronik harp ve haberleşme görevlerinin yanı sıra denizaltı ve su üstü hedeflerinin tespiti ile torpidoyla angajman için kullanılabiliyor. Pratt & Whitney Canada yapımı 2.750 beygir gücündeki iki motorla uçan P-72'ler, saatte 510 kilometre azami seyir hızına ve 25 bin fit servis tavanına sahip. MELTEM-1 ve MELTEM-2 projeleriyle envantere giren altı P-235 (CN-235) uçağıyla birlikte, MELTEM-3'ün altı P-72'siyle Deniz Kuvvetlerinin deniz karakol uçağı filosunun 12 uçağa ulaşması planlandı.
A400M'in Kamra'dan Dahran'a uçuşu
Aynı sabah saat 10.05 sularında paylaşılan verilere göre Hava Kuvvetleri Komutanlığına ait bir A400M askerî nakliye uçağı, Pakistan'daki Minhas Hava Üssü'nden havalanarak Suudi Arabistan'daki Kral Abdülaziz Hava Üssü'ne iniş yaptı. Uçuş takip ekran görüntüsünde uçak TUAF544 çağrı koduyla görünüyor.

Görüntüde, uçağın Kamra'dan (ATG) havalandıktan sonra Pakistan topraklarını güneybatı yönünde geçtiği, Umman Denizi ve Umman üzerinden Arap Yarımadası'na girdiği ve Suudi Arabistan'ın Basra Körfezi kıyısına ulaştığı görülüyor.
Pakistan Hava Kuvvetlerine ait Minhas Hava Üssü, Pencap eyaletinin Attock ilçesinde, İslamabad'ın kuzeybatısındaki Kamra'da bulunuyor; bu nedenle uçuş takip platformlarında Kamra adıyla görünüyor. Üs, JF-17 Thunder savaş uçaklarının da üretildiği Pakistan Havacılık Kompleksi'ne (PAC) ev sahipliği yapıyor. Kral Abdülaziz Hava Üssü ise Suudi Arabistan'ın Doğu Bölgesi'ndeki Dahran'da yer alan, Suudi Kraliyet Hava Kuvvetlerinin başlıca üslerinden biri.

Türkiye, Airbus'ın geliştirdiği A400M Atlas'ın 10'uncu ve son uçağını Mart 2022'de teslim alarak filosunu tamamladı ve programa katılan ülkeler arasında bunu başaran ilk ülke oldu. Uçaklar Kayseri'deki 12'nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığında konuşlu. Programda TUSAŞ orta gövde, arka gövde üst bölümü ve kuyruk konisinin yanı sıra kanatçık ve spoiler gibi uçuş kontrol yüzeylerini üretirken, TEI de TP400 motorunun alt yüklenicileri arasında yer alıyor.
Uçuşların amacı açıklanmadı
MSB ve kuvvet komutanlıkları, iki uçuşun amacına ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki askerî iş birliği ise son haftalarda gündemin üst sıralarında. TBMM Genel Kurulu, üç ülke arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifini 5 Kasım'da 279 kabul, 119 ret oyuyla kabul etti. 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalanan anlaşmaya göre taraflardan birine yönelik dış silahlı saldırı tüm taraflara yapılmış sayılıyor. A400M'in uçuşunun anlaşmayla bir bağlantısı olduğuna dair ise resmî bir bilgi bulunmuyor.
Görseller: ConflictTR / X (uçuş takip ekran görüntüleri ve uçak fotoğrafları)