Papa Leo XIV’in İspanya ziyareti, ülkenin din, göç ve siyaset eksenindeki derin ayrışmasını yeniden görünür kıldı. Ziyaretin sonuna gelinirken, normalde papayı en sıcak karşılaması beklenen aşırı sağ Vox Partisi, mesajın en çok rahatsız ettiği siyasi aktörlerden biri oldu.
Parti lideri Santiago Abascal’ın temsil ettiği Vox, Katolikliği İspanyol kimliğinin temel unsurlarından biri olarak sunuyor. Ancak Papa Leo’nun konuşmaları, kilisenin göçmenler, savaş ve insan onuru konularındaki öğretisiyle bu siyasal çizgi arasındaki gerilimi açık biçimde ortaya koydu.
Madrid’deki konuşma doğrudan göç tartışmasına temas etti
Papa Leo’nun İspanya parlamentosundaki konuşması, Abascal’ın savunduğu politikalarla uyumlu bir ton taşımadı. Papa, 16. Yüzyılda yerli halkların haklarını ve onurunu savunan Salamanca Okulu’na atıf yaparak, gücün en kırılgan olanlara nasıl davrandığıyla ölçülmesi gerektiğini hatırlattı.
İspanya’da göçmenlik tartışmasının sertleştiği bir dönemde bu tarihsel gönderme, güç ve siyaset eleştirisi olarak okundu. Papa’nın sözleri, özellikle göç karşıtı söylemleriyle öne çıkan aşırı sağa dolaylı bir itiraz olarak değerlendirildi.
Vox’un son dönemde "yeniden göç" adıyla sunduğu kitlesel sınır dışı çağrıları da bu çerçevede öne çıktı. Parti, belgesiz göçmenlerin yanı sıra bazı göçmen çocukların ve İspanya doğumlu bazı kişilerin de hedef alınabildiği bir yaklaşımı savunuyor; refah yardımlarını kötüye kullanmakla suçladığı gruplara karşı sert politikalar istiyor.
Gran Canaria ziyareti Akdeniz ve Atlantik hattındaki insani krize odaklandı
Papa Leo, Afrika’dan Avrupa’ya uzanan Atlantik göç rotasında hayatını riske atan insanlarla buluşmak için Gran Canaria adasına da gitti. Uluslararası Göç Örgütü’ne göre geçen yıl en az 1. 214 kişi Kanarya Adaları güzergâhında öldü ya da kayboldu; sivil toplum kuruluşları ise sayının daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Bu ziyaret, Papa’nın sığınmacılar ve göçmenlerin durumunu görünür kılma kararlılığını da pekiştirdi. Aynı tutum, ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle de görüş ayrılığı yaratmıştı; metinde, Abascal’ın hayranlık duyduğu bu yönetimle Papa’nın çizgisinin çeliştiği vurgulanıyor.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise son dönemde en az 500 bin belgesiz göçmen ve sığınmacının statülerini düzenleyebileceği bir yol açan hükümetiyle, Papa’nın ziyaretini olumlu karşıladı.
İspanya’nın değişen dini haritası siyaseti de etkiliyor
İspanya artık bir kuşak önceki kadar Katolik bir ülke değil. Resmî kamuoyu araştırmalarına göre on yıl önce nüfusun yaklaşık yüzde 68’i Katolik olduğunu söylerken, bu oran 2025 baharında yüzde 52,8’e kadar geriledi; düzenli ibadet edenlerin oranı ise yüzde 17,3’te kaldı.
Buna karşın genç kuşaklarda dikkat çekici bir dönüşüm yaşanıyor. Fundacion SM’nin 2026 araştırmasına göre kendisini Katolik olarak tanımlayan genç İspanyolların oranı beş yılda yaklaşık yüzde 31,6’dan yüzde 45’e yükseldi ve bu artış, genç seçmenlerdeki sağa kaymayla birlikte ilerledi.
Papa Leo’nun Madrid’de bir milyondan fazla kişinin katıldığı açık hava ayininde söylediği "Kimse Rabbin önünde diz çöküp kardeşini küçümseyemez" sözü de bu yeni siyasî-dinî tabloya doğrudan hitap eden bir mesaj olarak görüldü.
Vox, Papa’nın mesajını yumuşatmaya çalıştı
Abascal, Papa’nın parlamentodaki konuşmasının ardından, dinî liderlerden beklenen sözlerle pratik siyasetin birbirinden ayrılması gerektiğini savundu. Ancak parti, papalık mesajının göç, insan onuru ve kilisenin siyasette araçsallaştırılması konularında net sınırlar çizdiğini gizleyemedi.
Papa Leo, İspanyol piskoposlarının hükümetin göçmen affını desteklemesi nedeniyle hedef alınmasına da karşı çıkarak kilisenin siyasî amaçlarla kullanılmaması gerektiğini söyledi. Bu uyarı, Vox’un Katolik söylemi kendi siyasi çizgisine eklemleme çabasına açık bir mesafe olarak okundu.
Önümüzdeki yıl yapılacak genel seçimler açısından da bu ziyaretin etkisi olabilir. Vox, muhafazakâr Halk Partisi ile bölgesel düzeyde kurduğu işbirliklerini Extremadura, Aragon ve Castilla y Leon gibi bölgelerde güçlendiriyor; bu ortaklığın ulusal iktidara taşınmasını umuyor.
Göç ve Filistin savaşı başlıkları aynı çizgide buluştu
Papa Leo ile Sanchez, göç ve ABD-İsrail savaşının İran’a uzanan boyutu konusunda da aynı hatta konumlandı. Papa savaşı "adil olmayan", Sanchez ise "yasadışı" olarak nitelendirdi.
Yine de metin, bu örtüşmenin sosyalist hükümete tam bir siyasi ittifak sağlamadığını da vurguluyor. Katolik Kilisesi’nin daha uzun vadeli ve ihtiyatlı bir siyaset yürüttüğü, ayrıca Hristiyanlığın küresel ağırlık merkezinin Güney’e kaymasıyla kilisenin göç konusunda kendi geleceğini de korumaya çalıştığı belirtiliyor.
Öte yandan kilisenin kürtaj ve aile gibi temel etik başlıklarda hâlâ Vox’a sosyalistlerden daha yakın olduğu hatırlatılıyor. Bu nedenle Papa’nın mesajı, İspanya siyasetinde kısa vadeli bir ittifaktan çok, Katolik seçmenin hangi çizgiye ne kadar yakınlaşacağı sorusunu canlı tuttu.
