Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 22 Eylül'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. Oturumunda 16. Kez konuşacak. Erdoğan, BM Genel Kurulu'na ilk kez 2005'te, 60. Genel Kurul oturumunda başbakanlık görevindeyken katıldı.
BM reformu ve terörle mücadele mesajları
Erdoğan, 2007'deki 62. Genel Kurul oturumunda terörle mücadeleye odaklandı. Dünyanın herhangi bir yerindeki terör saldırısının insanlığa karşı suç olduğunu belirten Erdoğan, terörle mücadelede uluslararası dayanışma ve daha etkili iş birliği çağrısı yaptı.
2009'da 64. Genel Kurul oturumunda Birleşmiş Milletler'in daha demokratik, şeffaf, adil ve etkili bir yapıya kavuşturulması gerektiğini söyledi. Erdoğan, Güvenlik Konseyi reformu yapılmadan BM sistemindeki reformun tamamlanmış sayılmayacağını ifade etti.
Filistin, Suriye ve bölgesel meseleler
Erdoğan, 2011'deki 66. Genel Kurul oturumunda Suriye, Libya, Somali ve Filistin'e ilişkin mesajlar verdi. Karabağ sorununun çözümsüz bırakılmasının kabul edilemeyeceğini belirterek, uluslararası sorunların uzun süreli çatışmalara dönüşmeden çözülmesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan, 2014'te cumhurbaşkanı olarak ilk kez katıldığı 69. Genel Kurul oturumunda BM reformu çağrısını "Dünya beşten büyüktür" ifadesiyle dile getirdi. Beş daimi üyenin karar alma mekanizmasındaki ağırlığının BM'yi etkisizleştirdiğini savundu.
2016'da, 15 Temmuz darbe girişiminden yaklaşık iki ay sonra katıldığı 71. Genel Kurul oturumunda FETÖ'ye karşı uluslararası önlem alınması çağrısı yaptı. 2017'deki 72. Oturumda ise Suriye ve Irak'taki istikrarsızlıktan beslenen DEAŞ ve PKK ile mücadeleye, ayrıca FETÖ'ye karşı yürütülen çalışmalara dikkat çekti.
2018'deki 73. Genel Kurul oturumunda Filistin meselesini gündeme taşıyan Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyenin çıkarlarına hizmet eden bir yapıya dönüştüğünü söyledi. Filistinlilere yönelik baskılara karşı Türkiye'nin Filistinlileri desteklemeyi ve Kudüs'ün tarihi ve hukuki statüsünü savunmayı sürdüreceğini ifade etti.
Göç ve iklim krizine dikkat çekti
Erdoğan, 2019'daki 74. Genel Kurul oturumunda düzensiz göç sorununu, Muğla'nın Bodrum ilçesinde kıyıya vuran Aylan bebeğin görüntüsü üzerinden anlattı. Akdeniz'de ve sınır bölgelerinde yaşamını kurtarmaya çalışan insanların karşılaştığı tehlikelere karşı uluslararası toplumun önlem alması gerektiğini söyledi.
Aynı oturumda Filistin topraklarının yıllar içindeki değişimini gösteren bir görsel üzerinden konuşan Erdoğan, BM kararlarının uygulanmamasını eleştirdi ve uluslararası kuruluşların adaletin sağlanmasında daha etkili olması gerektiğini belirtti.
COVID-19 salgını nedeniyle videokonferans yöntemiyle düzenlenen 2020'deki 75. Genel Kurul oturumunda Erdoğan, küresel krizler karşısında çok taraflı kuruluşların yetersiz kaldığını söyledi. İnsanlığın geleceğinin sınırlı sayıdaki ülkenin kararlarına bırakılamayacağını belirterek BM'de reform çağrısını yineledi.
2021'deki 76. Genel Kurul oturumunda ise farklı bölgelerdeki sel, kasırga, kuraklık ve yangınlara dikkat çeken Erdoğan, iklim değişikliğinin çevre ve ekosistemlerin yanı sıra insanların güvenliğini ve mülkiyetini de tehdit ettiğini ifade etti. Suriye ve Afganistan gibi kriz bölgelerinin yol açtığı göç sorununa çözüm bulunması gerektiğini söyledi.
Karadeniz Tahıl Koridoru ve Kıbrıs mesajı
2022'deki 77. Genel Kurul oturumunda Rusya-Ukrayna Savaşı, Karadeniz Tahıl Koridoru ve taraflar arasındaki müzakereler gündeme geldi. Erdoğan, Türkiye'nin ve BM Genel Sekreteri'nin yürüttüğü çalışmalar sonucunda Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden dünya pazarlarına ulaştırıldığını belirterek, İstanbul Anlaşması'nın müzakerelerin sonuç verebileceğini gösterdiğini söyledi.
2023'teki 78. Genel Kurul oturumunda terörle mücadele, İslamofobi, ırkçılık, Rusya-Ukrayna Savaşı, Filistin ve Doğu Akdeniz başlıklarında mesajlar veren Erdoğan, uluslararası toplumdan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını tanımasını ve bu ülkeyle diplomatik, siyasi ve ekonomik ilişkiler kurmasını istedi.
Erdoğan aynı konuşmada, Kıbrıs'taki BM barış gücünün tarafsız davranması gerektiğini söyledi. Karabağ'ın Azerbaycan toprağı olduğunu belirterek, Ermenistan'ın verdiği sözleri yerine getirmesini ve Zengezur Koridoru'nun açılması yönünde adım atmasını beklediklerini ifade etti.
Erdoğan, 24 Eylül 2024'te 79. Genel Kurul oturumunda 14. Kez konuştu. Bu konuşmasında uluslararası topluma İsrail'in saldırılarına karşı durma çağrısı yaptı.