Avrupa'nın Ukrayna'ya yönelik askeri desteğinin niteliği değişiyor. Kuzey Avrupa ülkelerinde Kiev'in güvenliğinin kendi güvenliklerinin ayrılmaz bir parçası olduğu yönündeki kanaat güçlenirken, destek paketleri silah ve mühimmat sevkiyatının ötesine geçerek uzun vadeli askeri kapasite inşasına odaklanıyor.
Bu stratejik dönüşümün en somut adımı İsveç ile Ukrayna arasında imzalanan tarihi anlaşma oldu. Anlaşma kapsamında Ukrayna, Avrupa kredileri ve Birleşik Krallık'ın katkısıyla finanse edilen 16 adet Gripen E savaş uçağı satın alacak.
Buna ek olarak Kiev yönetimi, İsveç hükümetinden hibe olarak 16 adet Gripen C/D savaş uçağı daha teslim almaya hazırlanıyor. Ukraynalı pilotların bu uçaklarla ilgili eğitimleri de başlamış durumda. Bu adımın Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin yeteneklerini önemli ölçüde artırması bekleniyor.
Güvenlik yatırımı vurgusu
İsveç Savunma Bakanı Paul Jonson, Ukrayna'ya verilen desteği kendi güvenliklerine yapılan bir yatırım olarak değerlendirdi. Jonson, anlaşmanın imzalandığı günü İsveç ile Ukrayna arasındaki ilişkilerin seyrinde tarihi bir gün olarak nitelendirdi.
Diğer Avrupa ülkeleri de askeri destek paketlerini artırmaya devam ediyor. Danimarka başta olmak üzere birçok ülke, Ukrayna'nın savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla yeni yardım paketleri duyuruyor.
İrlanda Başbakanı Micheál Martin de Kiev'e siyasi, mali ve askeri desteğin süreceğini taahhüt etti. Martin, İrlanda'nın Avrupa Birliği dönem başkanlığı süresince Ukrayna'nın yanında durma konusundaki kararlılığını vurguladı.
90 milyar euroluk kredi paketi
Mali destek cephesinde ise Avrupa Birliği liderleri Aralık 2025'te önemli bir karara imza attı. Ukrayna'ya 2026 ve 2027 yıllarını kapsayan dönem için yaklaşık 97 milyar dolar karşılığı 90 milyar euro tutarında kredi sağlanması konusunda anlaşmaya varıldı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, bu kararın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e savaşın sonuç vermeyeceğine dair açık bir mesaj gönderdiğini ifade etti. Merz ayrıca, Ukrayna'nın krediyi ancak Rusya'nın savaş tazminatı ödemesi halinde geri ödeyeceğine dikkat çekti.
Moskova'dan tepki
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova ise Batı'nın bu müdahil tutumunun sonuçlarına karşı uyarıda bulundu. Zaharova, Rusya'nın Batı'nın kendisine yönelik terör saldırılarına karıştığını hesaba kattığını belirtti.
Tüm bu gelişmeler, 10 Haziran 2026'da Estonya'nın başkenti Tallinn'de düzenlenen Kuzey Avrupa ve Baltık ülkeleri zirvesiyle eş zamanlı yaşandı. Zirvede liderler, ortak savunmanın güçlendirilmesi ve genişleme eğilimi gösteren Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı tehlikelerle mücadele konularını ele aldı.
