Türkiye'den 20 kişilik basın ve temsil heyeti, "Barışın Coğrafyası Karabağ" programı kapsamında Azerbaycan’ın Ağdam bölgesinde mayın temizleme faaliyetlerini yerinde inceledi. Heyete, Azerbaycan Mayın Temizleme Ajansı (ANAMA) yetkilileri tarafından brifing verildi.
Mayın tehlikesi sürüyor
ANAMA Ağdam operasyon rehberi Halik Zülfukarov, 1993’te Ermenistan silahlı kuvvetlerince işgal edilen ve 27 yıl boyunca mayınlarla kirletilen bölgenin, 2. Karabağ Savaşı’nda kurtarıldığını anımsattı. Bölgenin, eski temas hattının bir parçası olduğunu ve mayınlarla en yoğun şekilde kirletilen alanlardan biri olduğunu vurgulayan Zülfukarov, artık bu alanın tamamen temizlendiğini belirtti.
Ağdam başta olmak üzere Cebrayıl, Fuzuli, Laçın, Kubadlı ve Ağdere’de eş zamanlı mayın temizleme çalışmalarının sürdüğünü aktaran Zülfukarov, 350’den fazla personelin görev yaptığını kaydetti. Ekipler arasında mayın arama köpekleri, mekanik temizleme timleri ve yerli özel kuruluşların yanı sıra Savunma Bakanlığı ile Olağanüstü Haller Bakanlığı ekipleri de bulunuyor.
Haritalar yanlış çıktı
Zülfukarov, Ermenistan’ın mayın döşeme yöntemine değinerek, işgalin ilk yıllarında mayınların düzensiz yerleştirildiğini, daha sonra belirli hatlar oluşturulduğunu, bölge terk edilirken de çok sayıda mayının rastgele bırakıldığını söyledi. "Sayın Cumhurbaşkanımıza mayın haritalarını teslim ettiler. Ancak yapılan incelemelerde bu haritaların tamamının yanlış olduğu ortaya çıktı" dedi.
250 binden fazla patlayıcı imha edildi
Karabağ ve Doğu Zengezur’da bugüne kadar yürütülen operasyonlarda 42 bin 664 personel mayını, 23 bin 954 tanksavar mayını ve 190 bin 352 farklı türde patlayıcı olmak üzere toplam 250 binden fazla mühimmatın etkisiz hale getirildiğini belirten Zülfukarov, 291 bin 684 hektar alanın mayından arındırıldığını kaydetti. Sadece Ağdam’da 45 bin 130 hektarlık alanda 13 bin 77 personel mayını, 7 bin 895 tanksavar mayını ve 17 bin 134 patlayıcının imha edildiğini sözlerine ekledi.
433 kişi etkilendi, 73 ölü
10 Kasım 2020’den 3 Ağustos’a kadar geçen sürede bölgede 268 mayın patlaması meydana geldiğini söyleyen Zülfukarov, bu olaylarda 433 kişinin zarar gördüğünü, 73 kişinin hayatını kaybettiğini, 360 kişinin ise yaralandığını açıkladı. Patlamaların yalnızca eski temas hattında değil, 80-90 kilometre gerideki bölgelerde de yaşandığını vurgulayarak mayın kirliliğinin boyutuna dikkat çekti.
Kontrollü imha ve Ağdam Cuma Mescidi ziyareti
Brifingin ardından heyet, sahada kontrollü olarak gerçekleştirilen mayın imhasına tanıklık etti. Daha sonra işgal döneminde hasar gören ve restorasyonunun ardından yeniden ibadete açılan Ağdam Cuma Mescidi’ni ziyaret eden ekip, şehir merkezindeki yeniden imar çalışmalarını yerinde gördü.
Yetkililer, Ağdam’da 13 hektarlık alanda 60’ı konut olmak üzere 66 bina ve 1268 daireden oluşan ikinci konut kompleksinin tamamlandığını, bugüne kadar 814 ailenin yerleştirildiğini, yeni konut inşaatlarının da sürdüğünü aktardı.
"Geldiğimizde hepimiz gözyaşı döktük"
1993’te Ağdam’dan ayrılmak zorunda kalan Mezahir Aliyev, 30 yıl sonra yeniden inşa edilen evlerine döndüklerini ve duygusal anlar yaşadıklarını söyledi. Ücretsiz konut tahsisi ile normal yaşama döndüklerini belirten Aliyev, "Türkiye’ye ve Türk halkına teşekkür ederiz. Onlar bizim daimi kardeşlerimiz. Her zaman bize yardım ediyorlar, arkamızda duruyorlar" dedi.
Heyet son olarak Sanayi Parkı’ndaki ayakkabı ve duvar kağıdı fabrikasını ziyaret ederek üretimi inceledi.
