Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesinin ilk toplantısının ardından açıklamalarda bulundu. Fidan, anlaşmayla bölgede yeni bir güvenlik ve işbirliği mimarisinin uygulanmaya başlandığını söyledi.
Çırağan Sarayı'nda düzenlenen toplantıya Fidan'ın yanı sıra Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı. Pakistan heyetinde Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir; Suudi Arabistan heyetinde ise Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili yer aldı.
Mekke Savunma İttifakı adı üzerinde uzlaşıldı
Fidan, toplantıda anlaşmanın uygulanması için atılacak somut adımların ele alındığını belirtti. Kurumsal yapının oluşturulması çalışmalarının başladığını ifade eden Fidan, ittifakın resmi adının Mekke Savunma İttifakı olarak belirlendiğini açıkladı.
İttifakın sekreteryasının Riyad'da kurulmasının öngörüldüğünü aktaran Fidan, ilk genel sekreterin Pakistanlı olması konusunda mutabakata varıldığını söyledi. Toplantıda kurumsallaşma için hangi adımların ne zaman atılacağına ilişkin ön kararların alındığını kaydetti.
Fidan, ittifakın başka ülkelerin katılımına açık olduğunu belirterek, üyelik şartları, süreçleri ve standartları konusunda hem aday ülkelerle hem de mevcut üyelerle görüşmeler yapılması gerektiğini dile getirdi. İttifakın genişleme amacıyla kurulduğunu, ancak kuruluş aşamasındaki temellerin ve kurumsallaşmanın sağlam biçimde tamamlanması gerektiğini söyledi.
İttifakın ilkeleri
Fidan, Mekke Savunma İttifakı'nın devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı ile içişlerine müdahale etmeme ilkelerine dayandığını ifade etti. Yapının herhangi bir devlete karşı olmadığını ve bu ilkelere uyan bölge ülkelerine açık olduğunu belirtti.
İttifakın Türkiye'nin NATO ve diğer ittifaklardan doğan yükümlülüklerinin yerine geçmediğini, bu yapıların tamamlayıcısı olduğunu vurgulayan Fidan, Türkiye'nin Pakistan ve Suudi Arabistan başta olmak üzere dost ülkelerle işbirliğini sürdüreceğini söyledi.
Fidan, bölge ülkelerinin güvenlik, istikrar, refah ve kalıcı barış için ortak hareket etmesinin acil bir ihtiyaç haline geldiğini belirtti. Bölgesel güvenlik sorunlarının küresel etkiler oluşturduğunu söyleyen Fidan, egemenlik, toprak bütünlüğü ve güvenliğe saygının güven ortamını güçlendireceğini kaydetti.
Bu ilkelerin samimi biçimde taahhüt edilmesi halinde bölgedeki sorunların yüzde 85-90'ının çözülmesi gerektiğini ifade eden Fidan, istikrar ve güven sağlandığında bölge halklarının refah ve kalkınma için mevcut kaynaklardan daha fazla yararlanabileceğini söyledi.
İsrail hükümetine yönelik eleştiri
Fidan, İsrail hükümetinin Türkiye'yi stratejik tehdit olarak gördüğüne ilişkin değerlendirmesinde, Binyamin Netanyahu hükümetinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı ve bazı Türk yetkilileri hedef alan söylemlerini takip ettiklerini belirtti.
Netanyahu yönetiminin Filistin Devleti'nin kurulmasını ve bölgedeki işgalin sona ermesini istemediğini savunan Fidan, bu yaklaşımın bölgesel ve uluslararası güvenliği tehdit ettiğini söyledi. Fidan, uluslararası toplumun bu tehdide karşı sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
Karadeniz'de tahıl güvenliği
Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin tehlikeye atılması ve ticari gemilerin hedef alınmasıyla ilgili soruyu yanıtlayan Fidan, durumun yalnızca Karadeniz güvenliği açısından değil, küresel gıda güvenliği bakımından da ciddi bir sorun olduğunu belirtti.
Rusya ve Ukrayna'dan dünya piyasalarına ulaşması gereken tahıl ürünlerinin sevkiyatındaki sorunların çözümü için Türkiye'nin her iki tarafla temas halinde olduğunu aktaran Fidan, şartların oluşması halinde Tahıl Anlaşması'na benzer yeni bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını söyledi.
Fidan ayrıca Rusya-Ukrayna Savaşı'nın yıpratma savaşından yok etme savaşına dönüştüğünü, tarafların birbirlerine ve bölgeye verdiği zararın azaltılması için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Konuşmasının başında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki Girne Limanı açıklarında yolcu gemisinin alabora olması sonucu hayatını kaybedenler için taziye dileklerini ileten Fidan, yaralılara acil şifa diledi.
