Pakistan’ın, İran ile ABD arasındaki dolaylı temaslarda daha görünür bir arabuluculuk rolü üstlendiği bildirildi. Başkent Tahran’a giden Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi’nin, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in mesajlarını İran liderine ilettiği ve ziyaretin yalnızca mesaj taşımaktan ibaret olmadığı, somut bir uzlaşı arayışını da hedeflediği belirtildi.
Nakvi’nin ziyareti, İslamabad’ın iki taraf arasında giderek yoğunlaşan temas zincirinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Nakvi’nin önce Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te İranlı mevkidaşıyla görüştüğü, ardından Pakistan’a dönerek Lahor’da Başbakan Şahbaz Şerif ve Ravalpindi’de Asım Münir ile bir araya geldiği aktarıldı.
Dondurulmuş varlıklar ana başlıklardan biri oldu
İran’a taşınan mesajın özel ve önemli nitelikte olduğu, içeriğinde yurt dışında dondurulmuş İran varlıkları ve bu paraların serbest bırakılmasına ilişkin fikirlerin yer aldığı ifade edildi. Pakistan tarafında bu başlığın, Washington ile Tahran arasında başka alanlarda da ilerleme sağlanıp sağlanmadığına dair bir işaret olarak görüldüğü belirtildi.
Haberde, asıl düğümün İran’a ait paraların hangi mekanizma ile serbest bırakılacağı sorusunda toplandığı vurgulandı. Pakistan’ın artık sadece iki taraf arasında mesaj aktaran bir kanal olmadığı, çözüm önerileri de sunmaya çalışan bir arabulucuya dönüştüğü yorumu yapıldı.
Başkentlerde süren temaslar
İslamabad’dan yapılan değerlendirmelerde, Pakistan dışişlerinin son günlerde Washington ile Tahran arasında mesaj alışverişinin sürdüğünü doğruladığı hatırlatıldı. Bu durumun, arabuluculuğun kesintiye uğramadığını ve karşılıklı önerilerin masada kaldığını gösterdiği ifade edildi.
Tahran cephesinde ise Nakvi’nin yeniden İran’a gelmesinin, henüz kapanmayan başlıkların bulunduğuna işaret ettiği kaydedildi. Görüşmelerin, mutabakat taslağındaki son pürüzleri aşmaya dönük olduğu anlatıldı.
Üç kritik başlık öne çıkıyor
Haberde en çok tartışılan dosyalardan birinin Lübnan’daki ateşkes formülü olduğu aktarıldı. İran’ın bu başlığı, daha geniş bir uzlaşma çerçevesinin parçası olarak gördüğü belirtildi.
İkinci dosya, İran’ın dondurulmuş varlıkları ve bu paraların ne zaman ve hangi yolla ülkeye ulaşacağı oldu. Üçüncü başlık ise Hürmüz Boğazı’nın geleceği ile İran limanları üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması meselesi olarak sıralandı.
Bu üç konunun, Pakistan’ın yürüttüğü arabuluculukta çözülmesi gereken ana düğümler olduğu ifade edildi. Nakvi’nin ziyaretiyle, iki tarafın aynı anda ve daha doğrudan konuşabileceği bir kanal oluşturulmasının amaçlandığı belirtildi.
İran’da karar süreci devam ediyor
Tahran’daki süreçte, mutabakat metninin ilgili kurumlar arasında dolaştığı ve değerlendirme aşamasında olduğu aktarıldı. İran Ulusal Güvenlik Konseyi’nin nihai kararı verecek merci olarak öne çıktığı, konunun üst düzey görüşmelerde ele alındığı bildirildi.
Konsey içinde kararın yürürlüğe girmesi için üçte iki çoğunluk gerektiği bilgisi verildi. Bu nedenle önümüzdeki saatlerin, Pakistan arabuluculuğunun somut bir sonuç üretip üretmeyeceği açısından kritik olduğu ifade edildi.
Washington cephesinde gerilim sürüyor
ABD tarafında ise diplomatik temaslar sürerken sahadaki gerilimin devam ettiği aktarıldı. ABD Merkez Komutanlığı’nın, Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğine tehdit oluşturduğu söylenen iki İran insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladığı belirtildi.
Washington yönetiminin, uluslararası deniz trafiğini korumaya devam edeceğini ve tehdide karşı teyakkuz halinde kalacağını söylediği aktarıldı. Buna rağmen Amerikalı yetkililerin, sahadaki hareketliliğe rağmen müzakere kanalının tamamen kapanmadığı görüşünü koruduğu ifade edildi.
ABD yönetiminin, anlaşma ihtimalinin hâlâ canlı olduğunu düşündüğü ve kararın artık İran tarafında olduğu mesajını verdiği aktarıldı. Washington’un hafta sonuna kadar bir ilerleme beklediği, ancak bunun henüz gerçekleşmediği de haberde yer aldı.
Son temaslar sonuç arayışını sürdürdü
Bir gün önce İran İçişleri Bakanı İskender Mümini’nin de Nakvi ile Tahran’da görüştüğü ve bu temasın müzakereleri canlandırma çabasının parçası olduğu kaydedildi. Nakvi’nin programında İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile görüşme de bulunuyor.
Böylece Pakistan’ın yürüttüğü temas trafiği, hem Tahran hem de Washington hattında devam eden gerilimin ortasında diplomatik çözüm arayışını yeniden gündeme taşıdı. Dosyanın merkezinde ise dondurulmuş İran varlıkları, bölgesel güvenlik başlıkları ve olası bir mutabakatın teknik ayrıntıları yer alıyor.