Bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmaya ve yerel ekonomiyi güçlendirmeye yönelik iki önemli destek paketi gündemde. Anadolu Ajansı'nın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Doğu Anadolu Projesi (DAP), Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) bölge kalkınma idarelerinin 2027 yılı bütçe tekliflerinden derlediği bilgilere göre Bölgesel Kalkınma Programı için önümüzdeki üç yılda toplam yaklaşık 18,6 milyar lira ödenek planlanıyor. Avrupa Birliği destekli ENHANCER PRO Projesi kapsamında da 17 ilde 58 kuruma yaklaşık 604 milyon liralık girişimcilik hibesi sağlanacak.
Bölgesel Kalkınma Programı için 2027'de 5 milyar 471 milyon lira, 2028'de 6 milyar 280 milyon lira ve 2029'da 6 milyar 874 milyon lira ödenek öngörülüyor. Toplam 43 ilde faaliyet gösteren bölge kalkınma idareleri; tarımsal üretim ve sulama altyapısının yanı sıra kırsal kalkınma, turizm, eğitim ve kültür alanlarındaki yatırımlarla bölgelerin sosyoekonomik gelişimini destekliyor. Eylem planları kapsamında bu yılın ilk 6 ayı itibarıyla 76 proje tamamlanırken 508 projenin çalışmaları sürüyor. 2027 ve 2028 yıllarında eylem planları için GAP'a 347,7 milyar lira, DAP'a 332,6 milyar lira, DOKAP'a 466,3 milyar lira ve KOP'a 273,9 milyar lira olmak üzere toplam 1,42 trilyon lira kaynak ayrılması öngörülüyor.
GAP'ta öncelik bitkisel üretim ve sulama
Yarın 37. kuruluş yıl dönümünü kutlayacak GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığına, program kapsamında üç yılda 5 milyar 901 milyon lira ödenek ayrılması planlanıyor. İdarenin 3 milyar 329 milyon liralık yatırım ödeneğinde en büyük pay 1 milyar 419 milyon lirayla bitkisel üretime ayrılırken sulamaya 849 milyon lira, eğitim ve kültüre 339 milyon lira, kırsal alan planlamasına 278 milyon lira ve turizme 208 milyon lira kaynak aktarılacak. Bu dönemde eğitim verilen çiftçi sayısının 40 bine, eğitim alan kadın çiftçi sayısının 8 bine yaklaşması, sosyal faaliyetlerle ulaşılan çocuk sayısının da 200 bini geçmesi hedefleniyor.

DOKAP'ta 250'yi aşkın turizm projesi
DAP Bölge Kalkınma İdaresi için üç yıllık ödeneğin 2 milyar 180 milyon lira olması planlanıyor. Bölgede 2029'a kadar sulamaya açılan alanın 156 bin 273 hektara, Tarla Bitkileri Üretiminin Artırılması Programı kapsamında üretim yapılan alanın da 45 bin 600 hektara ulaşması öngörülüyor. DOKAP Bölge Kalkınma İdaresine ise üç yılda 4 milyar 447 milyon lira ödenek ayrılacak. İdarenin yatırımlarının en büyük kalemini 2 milyar 216 milyon lirayla turizm oluştururken bölgede 250'yi aşkın turizm projesinin hayata geçirilmesi ve yeşil yol ulaşım aksının 1820 kilometreye ulaşması hedefleniyor.

KOP Bölge Kalkınma İdaresinin 2027-2029 dönemi ödeneğinin 2 milyar 730 milyon lira olması planlanıyor. Yatırımlarda en büyük payı 1 milyar 70 milyon lirayla sulama alacak. İdarenin destekleriyle sulamaya açılan alanın 135 bin 227 hektara çıkarılması, iyi tarım uygulamaları kapsamında desteklenen üretici sayısının 8 bine, hayvancılık alanında desteklenen işletme sayısının da 3 bine ulaşması öngörülüyor.

Girişimciliğe 17 ilde hibe desteği
Avrupa Birliği finansmanıyla Uluslararası Göç Politikaları Geliştirme Merkezi (ICMPD) Türkiye Temsilciliği ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen ENHANCER PRO Projesi'nin ilk hibe programı olan Ortak Kullanım Tesisleri Hibe Programı'nın değerlendirme sonuçları açıklandı. 16 Ocak 2026'da ilan edilen ve başvuruları 3 Nisan'da tamamlanan program kapsamında 17 ilde 58 kuruma yaklaşık 604 milyon lira hibe verilmesi öngörülüyor. Programla girişimcilerin ihtiyaç duyduğu hizmetlere erişebileceği ortak kullanım merkezlerinin kurulması ve mevcut tesislerin kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.
İl bazında en yüksek destek 1,56 milyon avroyla İstanbul'daki projelere verilecek. İstanbul'u 1,33 milyon avroyla Ankara, 996,8 bin avroyla Gaziantep ve 932,1 bin avroyla Mersin izliyor. Kahramanmaraş, Bursa, Adana, Hatay, Kayseri, Elazığ, Şanlıurfa, Konya, Kocaeli, İzmir, Malatya, Osmaniye ve Adıyaman'daki projeler de destek alacak.
Faaliyet alanlarına göre teknoparklar, TEKMER'ler, teknoloji transfer ofisleri ve üniversitelerin 20 projesine 3 milyon 767 bin avro, belediyelerin 16 projesine 3 milyon 12 bin avro, oda, borsa ve esnaf birliklerinin 16 projesine 2 milyon 987 bin avro, organize sanayi bölgelerinin 5 projesine 954 bin avro, lisanslı depoculuk alanındaki bir projeye de 155 bin avro destek sağlanacak. Hibe sözleşmelerinin Aralık 2026'da imzalanması planlanıyor. Aralık 2024-Aralık 2028 dönemini kapsayan ve 70 milyon avro bütçeli ENHANCER PRO ile Türkiye'de girişimcilik kapasitesinin geliştirilmesi, yeni işletmelerin kurulması ve mevcut işletmelerin büyümesinin desteklenmesi hedefleniyor.
Fotoğraflar: Anadolu Ajansı, Wikimedia Commons