Okulların kapanmasıyla birlikte aileler tatil planlarına yönelirken uzmanlar, yaz döneminin çocuklar için nasıl değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Çocukların uzun süre ekran karşısında kalmasının ve doğadan, köy yaşamından, akrabalık ilişkilerinden kopmasının gelişimleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu belirten uzmanlar, yaz tatilini aile bağlarını güçlendirmek ve çocukları farklı deneyimlerle buluşturmak için bir fırsat olarak değerlendirmek gerektiğini vurguladı.
Otel tatili yerine kültürel ve doğa deneyimi
Etik ve Toplumsal Değerler Uzmanı Prof. Dr. Esra Akın, yaz tatili denince akla yalnızca otel tatilinin gelmesinin yaygınlaştığını söyledi. Türkiye'nin hemen her şehrinde müze ve kültür merkezleri bulunduğunu hatırlatan Akın, yıl boyunca telefon ve televizyon ekranlarına hapsolan çocukların başka hayatlarla empati kurabilmesi için sanatsal faaliyetlerin öne çıkarılması gerektiğini dile getirdi.
Ailece izlenecek bir tiyatro oyunu ya da birlikte gidilecek bir konserin çocuklara unutamayacakları anlar yaşatabileceğini kaydeden Prof. Dr. Akın, büyükanne, büyükbaba, amca ve teyze gibi kavramların çocuğun hayatındaki yapı taşları olduğunu vurguladı. Yaz tatilini ihmal edilen bu ilişkileri onarmak ve yakınlaşmak için değerlendirmek gerektiğini belirtti.
"Gençler dedeleriyle, nineleriyle daha çok vakit geçirmeli"
Prof. Dr. Akın, gençlerin aile büyüklerinin hayat tecrübelerini dinlemesinin onların daha özgüvenli ve bilinçli bireyler olmasına katkı sağlayacağını ifade etti. "Özellikle gençlerimiz dedeleriyle, nineleriyle daha çok vakit geçirmeli. Onların hayat tecrübelerini dinlemeli, kendi hayatına ders olarak almalı. Bu pratik, gençlerin hayatta daha özgüvenli ve daha bilinçli yürümelerini sağlayacaktır" diyen Akın, yaz tatilinin her gün denizde ve havuzda geçmesi gerektiği algısının doğru olmadığını kaydetti.
Kent hayatına gömülen bireylerin bir süre sonra köy kavramından uzaklaştığını aktaran Akın, çocukların doğayla, toprakla ve hayvanlarla iç içe olmasının hem fiziksel hem de ruhsal gelişime olumlu katkılar sunduğunu belirtti. Doğayla temas eden çocuklarda dikkat dağınıklığı, öğrenme güçlüğü ve anksiyete gibi teknoloji kaynaklı sorunların daha az görüldüğüne işaret eden Akın, çevre bilincinin ve hayvan sevgisinin bu şekilde şekillendiğini söyledi.
Tatilde öğrenmeye ara vermek çocuğu geriletiyor
Çocuk Gelişim Uzmanı ve Psikolog Filiz Yıldırım, yaz tatilinin yalnızca dinlenme süreci olarak görülmesinin yanlış olduğunu vurguladı. Yalnızca otel, deniz ve havuz gibi aktivitelerle zaman geçiren çocukların öğrenme süreçlerinden koptuğuna dikkat çeken Yıldırım, üç aylık tatilde öğrenmeye uzun süre ara vermenin çocuklarda gerilemeye yol açtığını belirtti. "Çocuk, eylülde okullar açıldığında yüzde 30 öğrenme kaybıyla okula başlar. Araştırmalar bunu gösteriyor" dedi.
Her gün kitap okumak, bitirilen yılın konularına göz gezdirmek ve tatil kitaplarından faydalanmanın çocuğun zihnini öğrenme sürecinde tuttuğunu anlatan Yıldırım, az miktarda da olsa günlük öğrenme alışkanlığının sürdürülmesinin önemine işaret etti.
Ekrandan uzak kalmak sosyal gelişimin ön koşulu
Çocuğun sosyal becerilerinin gelişmesi için öncelikle sosyal ortamlara girmesi ve insanlarla etkileşim içinde olması gerektiğini ifade eden Yıldırım, ekrandan uzak tutmanın sosyal gelişim için ön koşul olduğunu vurguladı. Aileyle birlikte geçirilen vaktin, kutu oyunlarının, doğada buluşmaların ve aile büyükleriyle bir araya gelmenin çocukların sosyalleşmesi için büyük fırsatlar sunduğunu söyledi.
Yıldırım ayrıca çocukları yalnızca tüketen değil, çevresine katkı sunan bireyler olarak yetiştirmenin önemine değindi. Sokak hayvanlarına yaz sıcağında su vermek, ağaçlara ve doğaya dikkatini çekmek gibi küçük eylemlerin çocukların yaşadığı dünyayla etkileşimini artırdığını belirtti.
Kuşaklar arası iletişimin çocukların kimlik gelişiminde belirleyici olduğunu kaydeden Yıldırım, "Bir çocuk köklerinden beslenerek büyür ve bir yetişkin olur. Kökleri ile iletişim halinde olmak çok değerlidir. O nedenle okul döneminde ziyaret edemediğimiz uzaktaki aile büyüklerine yaz tatilinde mutlaka gitmek, onlarla vakit geçirmek, onların elinden yemek yemek bir çocuğun sinir sistemine çok büyük katkıdır" diyerek aile büyüklerinin ziyaret edilmesinin önemine dikkat çekti.