Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi'nin açılış programında konuştu. Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP Liderler Zirvesi'ne 102 devlet ve hükümet başkanı katılıyor.
Açılış programında Erdoğan'ın adı anons edildiğinde salondaki katılımcılar ayağa kalkarak Cumhurbaşkanı'nı alkışladı.
Videoda, COP31 Liderler Zirvesi Açılış Programı'nda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın adı anons edildiğinde salonun ayakta alkışladığı anlar yer alıyor.
"Başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz yok"
Konuşmasına BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve katılımcı liderleri selamlayarak başlayan Erdoğan, "Yeşille mavinin iç içe geçtiği, Akdeniz'in incisi güzel Antalya'mıza hepiniz hoş geldiniz, şeref verdiniz" dedi. Erdoğan, hazırlıklara verdiği destek için Guterres'e, COP31 için kurulan özgün ortaklık modeli için Albanese'ye, deneyimlerini aktaran Brezilya'ya ve "can Azerbaycan"a teşekkür etti.
Türkiye olarak COP Liderler Zirvesi'ne ilk kez ev sahipliği yapmanın "haklı gururunu" yaşadıklarını belirten Erdoğan, konferansı Anadolu'nun zenginliğini yansıtacak şekilde tasarladıklarını, düşük emisyonlu ulaşım, sıfır atık, su ve enerji verimliliği ile karbon dengeleme uygulamalarıyla COP31'in çevreye etkisini en aza indirdiklerini söyledi. "Dünya Ortak Evimiz" temalı kısa film yarışmasının ödüllerinin 14 Kasım'da verileceğini de duyurdu.
Çevre duyarlılığının bütün kadim medeniyetlerin ve dinlerin ortak hassasiyeti olduğunu vurgulayan Erdoğan, şöyle konuştu: "İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır, o da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır, o da yeryüzüdür. Bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz, denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur."
Erdoğan, bu bölümde insanlığın tek bir çatısı ve tek bir bahçesi olduğunu söyleyerek iklim kriziyle mücadelede ortak sorumluluğa dikkat çekiyor.
"Karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik"
Erdoğan, insanlığın aşırı tüketim hırsının da etkisiyle "belki de tarihinin en derin varoluş krizlerinden birini" yaşadığını belirterek küresel ısınma, biyolojik çeşitliliğin yok olması, doğal kaynakların ölçüsüz tüketimi, gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesi ve yıkıcı iklim olaylarına dikkat çekti. "Yanan bir ormanın, kuruyan bir ırmağın, kirlenen bir denizin, kesilen bir ağacın gezegenin tamamının canını yaktığını" söyleyen Erdoğan, Akdeniz havzasından Afrika'ya, Asya'dan Pasifik'in küçük ada devletlerine kadar hiçbir ülkenin bundan azade olmadığını vurguladı.
31 yıl önce Berlin'de düzenlenen ilk COP toplantısından bu yana önemli bir mesafe katedildiğini, ancak fikri zemindeki başarının uygulamada aynı sonucu vermediğini ifade eden Erdoğan, Paris Anlaşması hedeflerine ulaşılamayan her dakikanın riskleri ve maliyetleri artırdığını söyledi. Erdoğan, "Önümüzde iki seçenek var: Ya zorluklara bakıp şikâyet edeceğiz ya da umuda sarılıp harekete geçeceğiz. Biz karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik" dedi ve COP31'i bir "uygulama COP'u" olarak hedeflediklerini anlattı.
"Bir karıncayı incitmeyi bile kul hakkı sayan bir milletiz"
Antalya'nın tarih boyunca pek çok kültürü ve medeniyeti bağrında harmanladığını hatırlatan Erdoğan, "Bizim medeniyetimizin merkezinde tabiata saygı vardır. Yeryüzü, korunup kollanması gereken mukaddes bir emanettir" diye konuştu. Atalarımızın "Yaş kesen baş keser" diyerek sağlıklı bir ağacı kesmeyi bir insanı öldürmekle eş değer gördüğünü belirten Erdoğan, "ekmeği bereket, suyu aziz, ağacı hayat olarak gören" kültürün Türkiye'nin çevre ve iklim politikalarının pusulası olduğunu söyledi.
Erdoğan: "Biz; bir karıncayı incitmeyi bile kul hakkı sayan, yarın kıyametin kopacağını bilseniz dahi elinizdeki son fidanı toprağa dikin anlayışını düstur edinen bir milletiz."
Yeşil kalkınma ve Sıfır Atık
Erdoğan, 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeşil kalkınma yolculuğunu kararlılıkla sürdürdüklerini belirterek, "Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma kadar tüm sektörlerimizi karbonsuzlaştırma rotasında yeniden yapılandırıyor, ekonomimizin bütün sektörlerinde yeşil dönüşümü esas alıyoruz" dedi. Kurulu elektrik gücünde yenilenebilir enerjinin payının yüzde 60'ın üzerine çıktığını, İklim Kanunu ile dönüşümün hukuki ve kurumsal zemininin güçlendirildiğini söyledi.
Sıfır Atık Hareketi'nin sonuçlarını da paylaşan Erdoğan, hareketin başladığı 2017'de yüzde 13 civarında olan ulusal geri kazanım oranının 2025 yıl sonu itibarıyla yüzde 40'a yaklaştığını ve 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını açıkladı.
Erdoğan, bu bölümde Sıfır Atık Hareketi'nin 2017'den bu yana geri kazanımda ulaştığı sonuçları anlatıyor.
COP31 başkanlığı döneminde temiz enerji dönüşümünden sıfır atığa, gıda güvenliğinden iklime dirençli şehirlere ve okyanusların korunmasına uzanan 10 öncelikli alanda somut ilerleme hedeflediklerini belirten Erdoğan, önümüzdeki 10 yılda elektrik kullanım oranının yüzde 50 artırılmasını, atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesini ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasını amaçladıklarını söyledi.

Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarını daha görünür kılmayı birincil sorumluluk olarak belirlediklerini ifade eden Erdoğan, iklim finansmanının daha ulaşılabilir ve öngörülebilir hale getirilmesi gerektiğini vurguladı. Erdoğan, "Küresel karbon bütçesini tarihsel olarak tüketen gelişmiş ülkeler, emisyon azaltımında, finansmanda daha fazla sorumluluk üstlenmelidir" dedi ve en az gelişmiş ülkeler ile küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkânlarına erişiminin kolaylaştırılması çağrısında bulundu.
"Gazze'de sadece bir soykırım değil, bir çevre-kıyım yaşandı"
Konuşmasında Gazze'ye de geniş yer ayıran Erdoğan, "BM Genel Kurulu hitabımda da vurguladığım gibi Gazze'de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre-kıyım yaşanmıştır. Asırlık zeytin ağaçları kesildi, toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi" ifadelerini kullandı.
Erdoğan, bu bölümde Gazze'de yaşanan çevre tahribatını ve son günlerdeki sel felaketinin yol açtığı insani dramı anlatıyor.
Son günlerde Gazze'den yine "yürek yakan haberler" geldiğini belirten Erdoğan, yok edilen altyapının aşırı yağışlar ve sel felaketiyle birleşince on binlerce çadırın ve barınağın sular altında kaldığını söyledi. Erdoğan, "Altına sığınabilecekleri hiçbir çatısı olmayan yüz binlerce Gazzeli kardeşimiz, özellikle tir tir titreyen masum çocuklar, suların içinde, bu kış koşullarında, çoğu zaman anne-babasız olarak hayatta kalma mücadelesi veriyor" dedi.
Bu tabloyu gören hiç kimsenin sorumluluktan kurtulamayacağını vurgulayan Erdoğan, bölgeye insani yardımların geçişine derhal izin verilmesi ve tecrit politikasının son bulması çağrısında bulundu: "Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak, çok açık konuşuyorum, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır."
Erdoğan, bu bölümde Gazze'ye insani yardım geçişine izin verilmesi çağrısını yineliyor ve çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapılmasını eleştiriyor.
"Evrensel bir merhamet mutabakatına ihtiyacımız var"
Konuşmasının sonunda insanlığa çağrıda bulunan Erdoğan, "İnsanlık olarak bugün asıl ihtiyaç duyduğumuz, insan ve tabiat arasında imzalanacak evrensel merhamet mutabakatıdır" dedi. Erdoğan, dünya yaşanamaz bir yer haline gelmeden gelecek nesillere bırakılacak en kıymetli mirasın "daha temiz, daha yeşil ve daha adil bir dünya" olacağını söyledi.
Erdoğan, konuşmasının bu bölümünde insan ile tabiat arasında "evrensel bir merhamet mutabakatı" çağrısı yapıyor.
COP31 Liderler Zirvesi 11-12 Kasım'da Antalya'da sürüyor. 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen konferans kapsamında Erdoğan, zirveye katılan liderlerle ikili görüşmelerini de sürdürüyor.
Fotoğraflar: Anadolu Ajansı. Videolar: Türkiye Canlı. Kaynaklar: Anadolu Ajansı, TRT Haber.