Kolay ek gelir vaadiyle başlayan kısa mesajlar, giderek daha karmaşık bir dolandırıcılık zincirine dönüşüyor. Kurbanlara önce basit çevrim içi görevler sunuluyor, ardından kazançlarını alabilmek için kripto para yatırmaları isteniyor.
Bu yönteme düşenlerden biri olan Rick S., kendisine mesajla ulaşıldığını ve "fazladan para kazanma" vaadiyle ikna edilmeye çalışıldığını anlattı. Rick, mesajda bir şirket için uygulama yükleme işi teklif edildiğini, araştırma yapınca bunun güvenilir göründüğünü düşündüğünü söyledi.
Rick’in ifadesine göre süreçte kendisine ne kadar çok uygulama yüklerse o kadar fazla para kazanacağı söylendi. Ödemelerin de kripto para üzerinden yapıldığı bu düzende, sonunda yaklaşık 10 bin dolar kaybettiğini belirtti.
Dolandırıcılığın işleyişi
Bu tür düzenlerde ilk temas çoğu zaman beklenmedik bir kısa mesaj, WhatsApp yazışması ya da sosyal medya mesajı üzerinden kuruluyor. Mesajın içeriği genellikle kolay uzaktan çalışma, uygulama optimizasyonu, ürün tanıtımı ya da içerik beğenme gibi sade görevler içeriyor.
İlk aşamada kurulan sistem inandırıcı görünmesi için küçük ödemeler de yapabiliyor. Böylece kişi hesabında gerçek kazanç oluştuğunu sanıyor ve daha fazla para yatırmaya yönlendiriliyor.
Ardından kullanıcıya, çalışmaya devam edebilmek ya da kazancını çekebilmek için kendi parasını sisteme yatırması gerektiği söyleniyor. Bazı vakalarda sahte bir bakiye ekranı, sözde müşteri hizmetleri ve grup sohbetlerinde başarı hikâyeleriyle baskı artırılıyor.
Kripto paranın tuzaktaki rolü
Kripto para, dolandırıcılar için parayı hızlı ve geri alınması güç biçimde taşımayı kolaylaştırıyor. Para gönderildikten sonra işlemi geri çevirmek çoğu zaman son derece zor oluyor.
Haberde, kripto para ile bağlantılı iş dolandırıcılıklarının arttığına dikkat çekiliyor. ABD’de yapılan şikâyetlerde kripto para kaynaklı kayıpların 11 milyar doları aştığı da aktarılıyor.
Bu nedenle dolandırıcılar, kazanç vaadini kripto ödeme talebiyle birleştirerek kurbanın geri adım atmasını zorlaştırıyor. Kişi para yatırdıkça sistemi kurtarabileceğini düşünerek daha büyük kayıplara sürüklenebiliyor.
Uyarı işaretleri
Uzmanların işaret ettiği en belirgin kırmızı bayraklardan biri, işi hiç tanımadığınız bir numaradan gelen mesajla teklif edilmesi. Gerçek şirketler, rastgele mesajlarla kolay para vaat eden işlere yönlendirme yapmıyor.
Bir diğer tehlike, görevin tanımının belirsiz olması. Uygulama yükleme, görünürlük artırma ya da puan yükseltme gibi ifadeler kulağa teknik gelse de, neyin gerçekten yapılacağının açıkça anlatılmaması şüphe yaratıyor.
Kripto para ile ödeme talep edilmesi de güçlü bir uyarı işareti olarak öne çıkıyor. Meşru bir işverenin, maaş almak için para yatırmanızı, hesabı açtırmanızı ya da kilidi çözmenizi istememesi gerekiyor.
Mağdur olanlar ne yapmalı?
Bir kişi böyle bir tuzağa düştüğünü fark ederse, para göndermeyi hemen bırakması gerekiyor. "Ücret", "vergi", "kilit açma bedeli" ya da "geri alma ödemesi" gibi yeni taleplerin de genellikle dolandırıcılığın devamı olduğu belirtiliyor.
İşleme dair ekran görüntüleri, cüzdan adresleri, kullanıcı adları, telefon numaraları, e-postalar ve işlem kimliklerinin saklanması isteniyor. Ayrıca olayın FBI’ın Internet Crime Complaint Center sistemine ve FTC’nin şikâyet platformuna bildirilmesi öneriliyor.
Kripto borsası veya cüzdan hizmetiyle de hızlı biçimde iletişime geçilmesi tavsiye ediliyor. Transferin geri alınması her zaman mümkün olmasa da, erken bildirim işlemin işaretlenmesi açısından önem taşıyor.
Dolandırıcıların bir başka yöntemi de "parayı geri alma" vaadiyle yeniden temas kurmak. Bu tür teklifler de çoğu zaman ek bir tuzak olarak değerlendiriliyor.
Güvende kalmak için temel kurallar
Beklenmedik iş mesajlarını hemen ciddiye almamak ilk adım olarak öne çıkıyor. Şirket adı verilse bile, yalnızca resmi web sitesinden bağımsız doğrulama yapılması gerekiyor.
Parayı alabilmek için asla para göndermemek, bu tür vakalarda en basit ve en etkili kural olarak sıralanıyor. Gerçek bir iş, çalışana ödeme yapar; çalışanı önce ödeme yapmaya zorlamaz.
Özel mesajlaşma uygulamalarına taşınan konuşmalar, sahte işe alım düzenlerinin sık kullanılan parçası olarak öne çıkıyor. Sahte kazanç ekranlarına güvenilmemesi ve teklif metninin aynen aratılması da öneriler arasında yer alıyor.
Son olarak, kripto göndermeden önce güvendiğiniz biriyle konuşmak ve şüpheli durumu gecikmeden bildirmek, büyük kayıpları önleyebilecek adımlar arasında gösteriliyor.