Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İstanbul'da yoğun bir diplomasi trafiğine ev sahipliği yaptı. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın oluşturduğu R4 mekanizmasının dışişleri bakanları önce kendi aralarında toplandı. Toplantıya Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan katıldı.
Bakanlar toplantı öncesinde aile fotoğrafı çektirdi. İlk toplantısını 18 Mart'ta Riyad'da yapan R4, bugüne kadar altı kez bir araya gelmişti. Bir önceki toplantı 21 Eylül'de BM Genel Kurulu sırasında New York'ta düzenlenmişti.
Avrupalı bakanlarla ilk kez aynı masada
R4 toplantısının ardından Almanya, İngiltere ve Fransa'dan oluşan E3 ülkelerinin dışişleri bakanları da masaya katıldı. Türkiye'nin girişimiyle ilk kez düzenlenen R4+E3 toplantısında Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot yer aldı. İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani'nin de katıldığı toplantıda 8 ülkenin dışişleri bakanı Boğaz kıyısında bir araya geldi.
9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı çerçevesinde düzenlenen görüşmelerin gündeminde Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı'ndaki durum, Yemen bağlantılı gelişmeler ve Rusya-Ukrayna savaşına diplomatik çözüm arayışları yer aldı. İki grup arasında ileride kurulabilecek iş birliği ve koordinasyon imkânları da ele alındı.
Türkiye'nin mesajı: Bölgenin güvenliği önce bölge ülkelerinin sorumluluğu
Diplomatik kaynakların toplantı öncesinde aktardığı bilgilere göre Türkiye, bölgesel güvenlikte öncelikli sorumluluğun bölge ülkelerinde olduğunu ve çatışmaların yeni alanlara yayılmasının önlenmesi gerektiğini vurguluyor. Ankara, İsrail'in Filistin'deki işgalini Orta Doğu'daki gerilimlerin temel nedeni olarak görüyor, iki devletli çözüme destek çağrısını yineliyor ve yasa dışı yerleşimler ile yerleşimci şiddetine karşı İsrail'e baskının artırılmasını istiyor.
Türkiye ayrıca ABD-İran uyuşmazlığının diplomasiyle çözülmesini, Hürmüz ve Babülmendeb'de seyrüsefer serbestisinin kalıcı hale getirilmesini savunuyor. Husilerin saldırıları karşısında Suudi Arabistan'ın güvenliğine desteğini ve Mekke Savunma İttifakı'nın önemini öne çıkaran Ankara, Rusya-Ukrayna savaşının diyalog yoluyla sona ermesi için de her türlü katkıya hazır olduğunu belirtiyor.
İtalya Dışişleri Bakanı Tajani, Türk hükümetinin ve Bakan Fidan'ın girişimini zamanında ve verimli bir adım olarak nitelendirdi. Tajani, katılımcıların Körfez'de ve genel olarak Orta Doğu'da barışa ilişkin ortak bir bildiri üzerinde çalıştığını söyledi.
Marjda ikili görüşmeler
Fidan, toplantıların marjında mevkidaşlarıyla ikili görüşmeler de yaptı. Dışişleri Bakanlığı, Fidan'ın İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ile ayrı ayrı görüştüğünü duyurdu. Görüşmelerin içeriğine ilişkin ayrıntı açıklanmadı.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Miliband'ın İstanbul'daki temaslarında Hürmüz Boğazı'ndaki kriz için seyrüsefer hak ve özgürlüklerini tam olarak yeniden tesis edecek diplomatik bir çözümü savunacağını açıklamıştı.
