Çin, dünyanın en hızlı süper bilgisayarlarını sıralayan etkili bir listede ABD'yi geride bırakarak Pekin'in ileri teknolojide dünyanın önde gelen süper gücüyle rekabet etme kabiliyetini gözler önüne serdi.
Almanya'nın Hamburg kentinde Salı günü açıklanan altı aylık sıralamaya göre, Çin'in LineShine sistemi ABD merkezli El Capitan'ı geçerek gezegendeki en güçlü sistem konumuna yükseldi.
Shenzhen'deki Ulusal Süper Bilgi İşlem Merkezi'nde bulunan LineShine, en son TOP500 listesine göre 2. 198 exaflop performansa ulaşarak saniyede 2 kentilyondan fazla hesaplama gerçekleştirdi ve El Capitan'a karşı yüzde 20'lik bir üstünlük sağladı.
LineShine'ın bu konumu, 2017'de Sunway TaihuLight'tan bu yana bir Çin sisteminin listeyi ilk kez zirveye taşıması anlamına geliyor. Kaliforniya'daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'nda bulunan El Capitan, Kasım 2024'ten bu yana en yüksek performanslı sistem olarak sıralanıyordu.
Tennessee Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi profesörü ve TOP500 listesinin düzenleyicilerinden Jack Dongarra, LineShine'ın performansının ABD'nin en gelişmiş çiplere yönelik ihracat kısıtlamalarına rağmen Çin'in ileri bilgi işlem alanında rekabet edebileceğini gösterdiğini söyledi. Dongarra, "İhracat kontrolleri Çin'in belirli gelişmiş bileşenlere erişimini yavaşlatabilir, ancak aynı zamanda yerli alternatifler geliştirmek için güçlü bir teşvik sağlıyor" dedi.
Diğer süper bilgisayarların aksine LineShine, tamamen genel amaçlı merkezi işlem birimleri (CPU) üzerinde çalışıyor. Bu durum, yapay zeka modelleri için vazgeçilmez olan grafik işlem birimlerine (GPU) kıyasla daha az işlem çekirdeğine sahip ve karmaşık görevlerde daha yavaş olan bir tasarımı temsil ediyor. LineShine, yalnızca CPU kullanarak 2 exaflop'un üzerinde performansa ulaşan ilk ve tek sistem oldu.
Çin ve ABD, son on yılda yapay zeka gibi öncü teknolojilerde küresel üstünlük için kıyasıya bir mücadele verirken, birbirlerinin ilerlemelerini engellemek için karşılıklı yaptırımlar ve ihracat kontrolleri uyguluyor. Stanford Üniversitesi'nin Nisan ayında yayımladığı 2026 Yapay Zeka Endeksi Raporu, Çin'in ABD ile yapay zeka model performansı arasındaki farkı "etkili bir şekilde kapattığını" ortaya koydu.
Bilgi işlem endüstrisi danışmanlık şirketi Intersect360 Research'ün kurucu ortağı Addison Snell, LineShine'ın dünyanın en iyi süper bilgisayarı olarak sıralanmasının, ülkeler yapay zeka üstünlüğü için rekabet etmeye devam ederken ABD, Avrupa ve Japonya'da dalgalanma etkisi yaratması gerektiğini söyledi. Snell, "ABD teknoloji açısından hâlâ küresel olarak lider, ancak fark geniş değil" diye ekledi.
