Hindistan'ın Çin sınırındaki Arunachal Pradesh bölgesinde, Siang Vadisi'nde yapılması planlanan 11 bin 200 megavat kapasiteli Siang Üst Çok Amaçlı Projesi'ne yönelik protestolar sürüyor. Gösterilerin ardından bölgenin bazı kesimlerine paramiliter birlikler konuşlandırıldı.
Geçen hafta Tibet sınırındaki Siang Vadisi'nde düzenlenen protesto sırasında polisle göstericiler arasında çatışma yaşandı ve dört kadın yaralandı. Polis, protestocuların araçlara zarar verdiğini ve güvenlik güçlerine taş attığını açıkladı.
Yerel halk köylerin sular altında kalmasından endişeli
Protestocular, projenin atalarının yaşadığı köyleri, tarım arazilerini ve geçim kaynaklarını su altında bırakabileceğini savunuyor. Bölgedeki topluluklar, barajın geniş nüfus gruplarını yerinden edebileceği ve geleneksel yaşam biçimini bozabileceği görüşünde.
Projenin yapılacağı Siang Vadisi'ndeki muhalefette, özellikle Adi kabilesine mensup yerel topluluklar öne çıkıyor. Yerel taban hareketi Adi Bane Kebang Gençlik Örgütü, çok sayıda köyün sular altında kalabileceğini ve büyük kayıplar yaşanabileceğini belirterek protestolarla bağlantılı gözaltı ve tutukluların serbest bırakılmasını istedi.
Arunachal Pradesh'in eski Başbakanı Gegong Apang da planlanan barajın derhal iptal edilmesi çağrısında bulundu. Hindistan Ulusal Kongresi ise protestoları, gençlerin çevreyi ve yerel toplulukların haklarını koruma hareketinin parçası olarak değerlendirdi.
Proje 2008'den beri tartışılıyor
Siang Nehri projesi, Kongre liderliğindeki hükümet tarafından 2008'de ulusal proje olarak önerildi. O tarihten bu yana Arunachal Pradesh'in en tartışmalı altyapı projelerinden biri haline gelen proje, Ulusal Hidroelektrik Enerji Kurumu tarafından geliştirilecek.

Proje, Çin'in aynı nehrin yukarısında planladığı büyük hidroelektrik santrali nedeniyle Hindistan açısından stratejik önem taşıyor. Siang Nehri, Tibet'ten Arunachal Pradesh'e akıyor ve Tibet'te Yarlung Zangbo adıyla biliniyor.
Çin, Aralık 2024'te dünyanın en büyük hidroelektrik barajını inşa etme planını duyurdu. Medog Hidroelektrik Santrali olarak anılan proje, Arunachal Pradesh'te endişeye yol açtı. Arunachal Pradesh yönetimi Çin'in planını varoluşsal tehdit olarak nitelendirdi. Çin ve Hindistan, Çin'in Zangnan olarak adlandırdığı ve Güney Tibet'in parçası saydığı Arunachal Pradesh üzerinde hak iddiasında bulunuyor.
Hindistan yönetimi su depolama kapasitesine dikkat çekiyor
Arunachal Pradesh yönetimi, projeye yönelik kaygıların yanlış bilgi ve yanlış anlamalardan beslendiğini savunuyor. Arunachal Pradesh Başbakanı Pema Khandu, bu hafta çeşitli gruplarla bir araya gelerek projeyi ve eyalet genelinde bilgilendirme çalışmalarını görüştü.
Khandu, insanların projenin stratejik önemini ve beraberinde getirdiği kaygıları anlamak için doğru bilgilere ihtiyaç duyduğunu söyledi. Farklı siyasi partilerin milletvekilleriyle yaptığı ayrı toplantıda ise ulusal güvenlik, çevresel kaygılar ve Siang Vadisi sakinlerinin endişeleri ele alındı.
Arunachal Pradesh Başbakan Yardımcısı Chowna Mein, Hindistan'ın projesinin Çin'in planladığı 60 bin megavatlık santralin oluşturduğu kaygılara yanıt verebileceğini belirtti. Mein, megavat değerinin elektrik üretim kapasitesini gösterdiğini, su miktarını ifade etmediğini söyledi.
Mein'e göre Çin'deki Medog Barajı ağırlıklı olarak elektrik üretimi amacı taşıyor; yüksekliğinin yaklaşık 2 bin metre, depolama kapasitesinin ise 5,5 milyar metreküp olması öngörülüyor. Hindistan'ın projesinin yüksekliğinin yaklaşık 280 ila 300 metre, kullanılabilir depolama kapasitesinin de yaklaşık 9,2 milyar metreküp olması planlanıyor.
Hindistanlı yetkili, Siang projesinin elektrik üretiminin yanı sıra suyu depolamak, nehir akışını düzenlemek ve yönetmek amacı taşıdığını ifade etti. Yukarı havzada suyun aniden bırakılması veya aşırı debi oluşması halinde bu kapasitenin, Siang havzası ile Arunachal Pradesh ve Assam'ın aşağı kesimlerindeki taşkın riskini azaltabileceğini savundu.